menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İran Savaşı, kapasite kullanımını artırabilirdi; ama (2)

28 0
28.04.2026

Mart ayında belirsizlik arttı; o şartlarda kapasite kullanım oranı, (nitelikli işgücünde olsa) nasıl artabilirdi?” diye sormuş okurum, dünkü yazım üze­rine…

Somut bir veriyle açıklayayım:

Bu belirsizlikten en fazla zararı Çin’in görece­ğine dikkat çekilmişti…

Dün, mart verileri geldi:

Savaşın sertleştiği Mart ayında Çin’de güven, üretim ve kârlar yükseldi…

İran’da yaşanan savaşın, Türkiye’de ki üretimi, kapasite kullanım oranını ve kârları artırabileceğine değinmiştim dünkü yazımda…

Savaş nedeniyle, bölgedeki birçok ülkede üretimin durduğunu;

Tarımdan sağlığa, makineden inşaata birçok sek­törde Türkiye gibi ülkelerin üretimine ihtiyacın art­tığını biliyoruz…

(…Ki sadece üretimin durduğu ülkeler değil, üreti­min durduğu ülkelerin pazarları da hesaba katılma­lı…)

“Güven” ve “kapasite kullanım oranı”ndaki düşüşte, yine kolaycılığa kaçıyoruz ve “savaşı” ana neden olarak algıyabiliyoruz…

Odaklanmamız gereken veri:

Merkez Bankası’nın imalat sanayiinde faaliyet gösteren bin 752 iş yerinde gerçekleştirdiği İktisadi Yönelim Anketi…

Güven ve kapasitedeki düşüşün nedenleri ile ilgili “gerçekçi ipuçları” veriyor…

Ankete katılan işyerlerinin yüzde 56.5’i üretimle­rini kısıtlayan faktör bulunmadığını belirtiyor…

İşgücü/hammadde/ekipman yetersizliğini ise üre­timi kısıtlayan faktörler arasında ilk sıraya koyuyor…

ABD, İsrail, İran savaşından en fazla etkileneceği id­dia edilen Çin:

Üretim temelli yapısının gücüyle beklentileri ter­sine çevirebildi…

Çin’in sanayi şirketlerinin kârları, savaşın yaşandı­ğı mart ayında son altı ayın en hızlı artışını kaydetti…

Ulusal İstatistik Bürosu’nun açıkladığı verilere göre sanayi kârları mart ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15.8 yükseldi…

Ulusal İstatistik Bürosu baş istatistikçisi Yu Wei­ning, genel kâr artışındaki hızlanmanın büyük ölçüde ekipman ve yüksek teknoloji üretim sektörlerinden kaynaklandığını belirtti…

O zaman tekrarlamakta fayda var:

İşgücü niteliğindeki düşüşün ve/veya işgücü yetersizliğinin kapasite kullanımına, teknolojik ge­lişime ve arza etkisinin yanı sıra, talep düşüşüne etkisini de görmeli, (hatta tüm sorunlar arasın­dan cımbızlanmalı…) bu sorunumuzun çözümünü önceliklendirmeliyiz…


© Dünya