menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yurtta dez-enflasyon cihanda deflasyon: Star Wars gününe doğru fiyatlar

12 0
06.04.2026

"Sanki utandılar kavgadan ve sustular. Ve sevgiye inandılar ve saygıya inandılar." Gönül Aysel Gürel – Onno Tunç

Ekonoritmiks'in rampadayken ağır­ladığı Artemis II artık Ay yörünge­sinde. Basra Körfezi'nde savaş ya­tayda yayılırken ("horizontal escalation") insanlık yeni bir büyük adımın peşinde.

Türkiye'nin cuma günü TÜİK tarafın­dan açıklanan fiyat endeksleri de öyle. Savaş koşullarında zorlanan tedarik zin­cirine rağmen TÜFE aylık %2 altında ka­lan artışı mevsim normallerinde gerçek­leşti. T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek’in, Londra temasların­da "WarFlation" teması ile vurguladığı gibi: Dez-enflasyon, yörüngesinde.

Alüminyum – bakır ayrışması: Glo­bal pusula

Dünya, seçici bir fiyat ayrışması yaşı­yor. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kısıtlan­masından doğrudan etkilenen hammad­de ve ara mamuller hariç fiyatlar geri çe­kiliyor. Kalay , bakır ise ’a yakın geriledi. Çinko, nikel ve kurşun düşüşe eşlik eden diğer metaller. Zira Orta Doğu geriliminin küresel büyüme görünümü­nü bozduğu malum.

Fed, faiz indirim patikasını değiştirmi­yor. İngiltere ve Avrupa Merkez Banka­sı salt enflasyon hedefleri nedeniyle bel­ki geçici faiz arttırımları deneyebilirler. Altın neredeyse su kaynatacak kadar sı­cak riske rağmen taban kurmakta zorla­nıyor, düşüş eğilimi ağır basıyor. Merkez bankaları altın rezervlerini kullanmak­tan imtina göstermiyorlar.

Küresel fiyatları iki eksende okuyabil­mek gerekiyor:

Değer zinciri – mekânsal yaklaşım: Basra Körfezi’ne bağlı hammaddeler için özellikle enerjide sıkışıklık yüksek. De­ğer zinciri tırmanıldıkça, petrol, nafta, sülfür, doğal gaz, amonyak, metanol, ve alüminyum dışında piyasa yerinde.

Tedarik zinciri – zaman boyutu: Navlunun hangi dönemde fatura edildi­ği belirleyici. Örneğin güncel hasat geri­lim öncesi gübre fiyatlarına göre şekille­niyor. Dolayısı ile her son mamulün Orta Doğu geriliminden etkilenme sürecinde saatin yelkovanı ve akrebi farklı atıyor.

Çok zamanlı dünya: Kademeli Etki

Yurt içinde dez-enflasyon otoritelerin proaktif süreç yönetimiyle şekilleniyor. Sıcak çatışmaların başlamasıyla devreye alınan gübre dış ticaret tedbirleri Cuma günü itibariyle bileşik gübrelere de yayıl­dı. Navlunda eşel-mobil devrede.........

© Dünya