Sen bana fazla iyisin: Makroekonomi ve tüketici güveni
“Ben hiç mükemmel değilim, belki de sıradan biriyim.”
Leyla Tuna / Zuhal Olcay
Geçtiğimiz hafta TÜİK güven endekslerini açıkladı. Piyasada tanıdık bir soru yeniden duyuldu: “Sorunlu krediler artarken tüketici güveni nasıl yükseliyor?” Ekonoritmiks’te 18 Ağustos 2025 tarihli “Santim Santim” yazımızda fiyat algısını, 29 Haziran 2026 tarihli “Bozacının Şahidi Şıracı”da tüketici ile sanayicinin ayrışan güvenini incelemiştik. Cevap, hanelerin bütçelerinde, beklentilerinde ve göstergelerin ölçtüğü farklı zaman ufuklarında saklı.
Zuhal Olcay’ın “İyisin” şarkısındaki ince ironi tanıdık: Bazen karşımızdaki veri, kafamızdaki ekonomi resmine fazla iyi geliyor. Oysa tüketici güveninin yükselmesi, ekonomideki bütün sorunların çözüldüğü anlamını taşımıyor. İnsanlar bugünkü sıkıntılarını yaşarken yarının biraz daha elverişli geçeceğini düşünebilir.
Güvenin zamanı: Bugünün yükü, yarının umudu
Eylülde tüketici güveni aylık %1,3 artışla 91,9’a yükselerek Temmuz 2018’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. 2023’teki kısa sıçramaya kıyasla daha uzun zamana yayılan toparlanma dikkat çekiyor. Alt kalemler, itirazın cevabını barındırıyor: Hanenin mevcut maddi durum endeksi 75,4’ten 75,3’e gerilerken gelecek 12 aya ilişkin maddi durum beklentisi 93,7’ye yükseldi. Bugüne ilişkin değerlendirme zayıf, geleceğe bakış daha elverişli. Endeksin 100’ün altında kalması, genel karamsarlığın henüz aşılmadığını gösteriyor.
Takipteki krediler ise geçmişte kullanılan borçların geri ödeme performansını yansıtıyor. Sorunlu kredi oranında pay kadar paydaya da bakılması gerekir. Kredi büyümesi yavaşladığında yeni kredilerin TGA (NPL) oranını aşağı çeken katkısı azalır. TCMB’nin Mayıs 2026 Finansal İstikrar Raporu bireysel kredilerde bu mekanizmayı açıklamıştı. Başkan Dr. Yaşar Fatih Karahan’ın 22 Eylül sunumu da kredi büyümesinin ilkbahardan bu yana belirgin yavaşladığını gösteriyor. Elbette bu aritmetik ödeme güçlüğünü ortadan kaldırmaz; takipteki alacak tutarındaki artışı tek başına açıklamaz.
Kredi yoğunlaşması (credit........
