menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Sen bana fazla iyisin: Makroekonomi ve tüketici güveni

29 0
previous day

“Ben hiç mükemmel değilim, belki de sıradan biriyim.”

Leyla Tuna / Zuhal Olcay

Geçtiğimiz hafta TÜİK güven en­dekslerini açıkladı. Piyasada tanı­dık bir soru yeniden duyuldu: “Sorunlu krediler artarken tüketici güveni nasıl yükseliyor?” Ekonoritmiks’te 18 Ağus­tos 2025 tarihli “Santim Santim” yazı­mızda fiyat algısını, 29 Haziran 2026 tarihli “Bozacının Şahidi Şıracı”da tü­ketici ile sanayicinin ayrışan güvenini incelemiştik. Cevap, hanelerin bütçele­rinde, beklentilerinde ve göstergelerin ölçtüğü farklı zaman ufuklarında saklı.

Zuhal Olcay’ın “İyisin” şarkısındaki ince ironi tanıdık: Bazen karşımızdaki veri, kafamızdaki ekonomi resmine fazla iyi geliyor. Oysa tüketici güveninin yük­selmesi, ekonomideki bütün sorunların çözüldüğü anlamını taşımıyor. İnsanlar bugünkü sıkıntılarını yaşarken yarının biraz daha elverişli geçeceğini düşüne­bilir.

Güvenin zamanı: Bugünün yükü, yarının umudu

Eylülde tüketici güveni aylık %1,3 ar­tışla 91,9’a yükselerek Temmuz 2018’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. 2023’teki kısa sıçramaya kıyasla daha uzun zamana yayılan toparlanma dik­kat çekiyor. Alt kalemler, itirazın cevabı­nı barındırıyor: Hanenin mevcut maddi durum endeksi 75,4’ten 75,3’e gerilerken gelecek 12 aya ilişkin maddi durum bek­lentisi 93,7’ye yükseldi. Bugüne ilişkin değerlendirme zayıf, geleceğe bakış daha elverişli. Endeksin 100’ün altında kalma­sı, genel karamsarlığın henüz aşılmadığı­nı gösteriyor.

Takipteki krediler ise geçmişte kulla­nılan borçların geri ödeme performansı­nı yansıtıyor. Sorunlu kredi oranında pay kadar paydaya da bakılması gerekir. Kre­di büyümesi yavaşladığında yeni kredile­rin TGA (NPL) oranını aşağı çeken katkı­sı azalır. TCMB’nin Mayıs 2026 Finansal İstikrar Raporu bireysel kredilerde bu mekanizmayı açıklamıştı. Başkan Dr. Ya­şar Fatih Karahan’ın 22 Eylül sunumu da kredi büyümesinin ilkbahardan bu yana belirgin yavaşladığını gösteriyor. Elbette bu aritmetik ödeme güçlüğünü ortadan kaldırmaz; takipteki alacak tutarındaki artışı tek başına açıklamaz.

Kredi yoğunlaşması (credit........

© Dünya