Kolun açmış yollarımı gözlüyor. Benim sa­dık yârim kara topraktır.” Aşık Veysel

TÜİK’in açıkladığı Ma­yıs ayı enflasyon verile­ri, Aşık Veysel ile eko­nometriye aynı sahnede düet yaptırıyor: Benim sadık yârim istatistikler­dir.

Uzun süredir Ekono­ritmiks’te gıda fiyatlarının mev­simsel desenini vurguluyoruz. İstatistik, uzaktan karmaşık gö­rünebilir; aslında çoğu zaman do­ğanın ritmine ayak uydurur. Bir anlamda insanın doğa ile kurduğu sayısal bir bağdır. Olasılık teori­si insanı hayrete düşürebilir ama şaşırtmaz: Mayıs ayında gıda fi­yatları geriledi.

Hürmüz’ün darboğazı nerede?

Pek çok kişi Hürmüz Boğazı kaynaklı gerilimin enflasyona et­kisini merak ediyor. Aslında bu etki gıda tarafındaki maliyet ka­nalı üzerinden okunabiliyor. De­sen bazlı modele göre Hürmüz nedeniyle gıda fiyatları yaklaşık 6,6 puanlık ek bir maliyet yüküy­le karşı karşıya. Enerji, lojistik ve diğer maliyet unsurları devreye girmeden önce bile salt gıda fiyat­ları üzerinden manşete en az 1,5 puan demek.

Ocak ayında Antalya’daki sel baskınları nedeniyle hızla yükse­len gıda fiyatlarının normal ko­şullarda bahar aylarında daha sert bir şekilde geri çekilmesi bek­lenirdi. Ancak Hürmüz kaynak­lı maliyet baskıları bu normalleş­menin hızını sınırladı. Başka bir ifadeyle, gıda fiyatlarındaki düşü­şü tersine çevirmedi ancak daha derin bir gerilemeye alan açmadı.

Mevsim deseni: Hürmüz Boğazı’nın kılavuz kaptanı

Mayıs ayında yaş sebze fiyatla­rı beklendiği gibi geriledi. Sebze fiyatlarındaki düşüş ,8 ora­nında. Yumurta dışındaki temel kalemlerde fiyat davranışı büyük ölçüde tarihsel desenlerle uyum­lu ilerledi.

Normal koşullarda yumurta fi­yatları havaların ısınmasıyla bir­likte “Mayıs çukuru” diye nite­lenen döneme girer. Bu yıl ente­resan bir şekilde Mayıs ayında yumurta fiyatları %5,4 artış kay­detti. Haziran başına ilişkin saha gözlemleri ise fiyatlarda yeniden gevşemeye işaret ediyor. Basına yansıyan üretici açıklamaları da fiyat oynaklığına yönelik endişe­lere değindi.

Dolayısıyla Haziran ve ilerleyen yaz aylarında gıda fiyatlarının ta­rihsel seyrine sadık kalma olası­lığı güçlenmiş durumda. TÜİK ile aynı anda kendi endeksini açıkla­yan........

© Dünya