“Göğün masmavi, minik mavi kuşların mutlu, rüyaların gerçe­ğe çıktığı yerde” – Oz Büyücüsü, 1939

Orta Doğu’da tırmanan ve ka­lıcı hale gelen gerilim ham­madde piyasalarını derinden sarstı. Dünya sülfürünün (kü­kürt) denizyoluyla taşınan kıs­mının yaklaşık yarısı Hürmüz Boğazı’nın ters tarafında mah­sur. Keza küresel gıda tarımının neredeyse yarısına verim sağla­yan azotlu gübrelerin (N – nitro­jen) önemli kısmı benzer şekil­de. Dünya sanayisinin doğal gaz ihtiyacını gideren Basra Körfezi kıyılarındaki LNG tesisleri ağır hasarlı. Biyo-yakıt damıtımı için gereken İran çıkışlı metanol akı­şı aksıyor.

Gerilim öncesinde Çin, önem­li miktarda sülfür ithal etmişti. Orta Doğu çıkışlı fiyatlar Tem­muz 2025’deki ton başına 250 ABD Dolar tutarından Mart başı itibariyle 500 dolar üzerine yük­selmişti. Son 10 yılın ortalaması ise yalnızca 150 dolar. Sanayide­ki kar marjları bu seviyelerden sarı renkli toz halindeki madde­nin maliyetine katlanabiliyor. Ancak bileşik gübre üreticileri pes ettiler. Çünkü geçen sene fos­forlu gübrelerde (P – fosfat, DAP, MAP, NPK) gördüğümüz ton ba­şına 800 dolar üzeri seviyeler za­ten alım gücünü kırmıştı.

Tahıl fiyatları küresel bollukla birlikte baskı altında. Yeni sezon mahsuller yüksek navlun bedeli­ne rağmen fiyatları aşağı çekiyor. Geçtiğimiz hafta Ürdün’ün arpa ihalesi ton başına 1,25 dolar da­ha ucuza kapandı. Satış marjları bu kadar darken çiftçilerin güb­reye ayıracak kaynakları son de­rece sınırlı. Potasyumun (K) pas geçilerek kıt kaynakların daha besleyici N ve P ürünlere kaydı­rılması bekleniyor. Güney yarım küre ülkeleri Avustralya ve Bre­zilya’da önemli ölçüde verim ka­yıpları yaşanabilir. Avustralya buğday ve arpa tahıllarında, Bre­zilya ise soya fasulyesi biçiminin ardından mısır ekiminde zorla­nabilir. ABD’de yoğun gübre iste­yen mısır........

© Dünya