Ayçiçeğinde jeopolitik ve iklim etkisi
“Vardar Ovası Vardar Ovası. Kazanamadım sıla parası.” Müzeyyen Senar – Rumeli Yöresi
Ekonoritmiks’in şubat – mayıs döneminde öne çıkan iki teması vardı:
1 Lojistik altyapı ve değer zinciri,
2 Meteorolojik yatırımlar ve yıl içinde oluşup güçlenen El Niño fenomeni.
4 Mayıs 2026 tarihli “Eski Usul” başlıklı yazımızda ayçiçeğini pusulanın savaş kutbunda işaretlemiş; Rusya’nın Ukrayna’nın liman ve yağ altyapısını, Ukrayna’nın ise Rusya’nın enerji ve rafineri altyapısını hedef almaya başladığını değerlendirmiştik.
24 Şubat 2026 tarihli “Bozuk Plak” başlıklı yazımızda meteoroloji yatırımlarının artan önemine değinmiş; ardından 13 Nisan tarihli “Gelgit Kilidi” ve 9 Mayıs tarihli “Alalım mı Satalım mı?” yazılarımızda El Niño’nun muhtemel sonuçlarını kestirmeye çalışmıştık.
Rekolte toparlanıyor, piyasa rahatlamıyor
Rusya, Ukrayna ve Avrupa Birliği dünyanın en önemli ayçiçeği yetiştiricileri. Son yılların ortalamasında Rusya, Ukrayna ve AB yaklaşık 40 milyon tonla küresel üretimin dörtte üçüne yakınını karşılıyor. AB’nin uzun dönem üretim yapısında Tuna boylarındaki Romanya, Macaristan ve Bulgaristan yaklaşık üçte ikilik payla başı çekerken Fransa ile İspanya da toplamın yaklaşık dörtte birini karşılıyor.
Diğer yandan güney yarımkürede Arjantin’in üretiminin 8 milyon tona yükselmesi beklenirken Kazakistan da 2,5 milyon ton civarındaki rekoltesiyle Asya’da yeni bir oyuncu olarak öne çıkıyor. Kazakistan, dünyanın en büyük bitkisel yağ ithalatçıları Hindistan ve Çin’e coğrafi yakınlığını ticari kaldıraca çevirmeye çalışıyor.
TÜİK’in 21 Mayıs günü açıkladığı 2026 bitkisel üretim ilk tahminine göre bu yıl Türkiye’nin rekoltesi 2,3 milyon tona toparlanacak. Aslında ayçiçeği rekoltesinde bu yıl dünya genelinde bir toparlanma bekleniyor.
Birinci kıskaç: İklim
Ancak........
