menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Ayçiçeğinde jeopolitik ve iklim etkisi

15 0
04.08.2026

“Vardar Ovası Vardar Ovası. Kazanamadım sı­la parası.” Müzeyyen Se­nar – Rumeli Yöresi

Ekonoritmiks’in şu­bat – mayıs döne­minde öne çıkan iki te­ması vardı:

1 Lojistik altyapı ve de­ğer zinciri,

2 Meteorolojik ya­tırımlar ve yıl içinde oluşup güçlenen El Niño fenomeni.

4 Mayıs 2026 tarihli “Eski Usul” başlıklı yazımızda ayçiçeği­ni pusulanın savaş kutbunda işa­retlemiş; Rusya’nın Ukrayna’nın liman ve yağ altyapısını, Ukray­na’nın ise Rusya’nın enerji ve ra­fineri altyapısını hedef almaya başladığını değerlendirmiştik.

24 Şubat 2026 tarihli “Bozuk Plak” başlıklı yazımızda meteo­roloji yatırımlarının artan öne­mine değinmiş; ardından 13 Ni­san tarihli “Gelgit Kilidi” ve 9 Mayıs tarihli “Alalım mı Satalım mı?” yazılarımızda El Niño’nun muhtemel sonuçlarını kestirme­ye çalışmıştık.

Rekolte toparlanıyor, piyasa rahatlamıyor

Rusya, Ukrayna ve Avrupa Bir­liği dünyanın en önemli ayçiçeği yetiştiricileri. Son yılların orta­lamasında Rusya, Ukrayna ve AB yaklaşık 40 milyon tonla küre­sel üretimin dörtte üçüne yakını­nı karşılıyor. AB’nin uzun dönem üretim yapısında Tuna boyların­daki Romanya, Macaristan ve Bul­garistan yaklaşık üçte ikilik payla başı çekerken Fransa ile İspanya da toplamın yaklaşık dörtte birini karşılıyor.

Diğer yandan güney yarımkü­rede Arjantin’in üretiminin 8 mil­yon tona yükselmesi beklenirken Kazakistan da 2,5 milyon ton civa­rındaki rekoltesiyle Asya’da yeni bir oyuncu olarak öne çıkıyor. Ka­zakistan, dünyanın en büyük bit­kisel yağ ithalatçıları Hindistan ve Çin’e coğrafi yakınlığını ticari kaldıraca çevirmeye çalışıyor.

TÜİK’in 21 Mayıs günü açıkla­dığı 2026 bitkisel üretim ilk tah­minine göre bu yıl Türkiye’nin rekoltesi 2,3 milyon tona topar­lanacak. Aslında ayçiçeği rekol­tesinde bu yıl dünya genelinde bir toparlanma bekleniyor.

Birinci kıskaç: İklim

Ancak........

© Dünya