Enflasyonu neden kontrol altına almakta zorlanıyorlar?
Uzun yıllar boyunca ekonomi politikalarının merkezinde basit bir kabul vardı:
Enflasyon yükselirse faiz artırılır, talep düşer, fiyatlar sakinleşir. Teoride hâlâ doğru gibi duran bu denklem, pratikte artık eskisi kadar çalışmıyor. Bugün dünyanın birçok ülkesinde merkez bankaları faiz artırıyor, parasal sıkılaşma uyguluyor, likiditeyi daraltıyor; buna rağmen enflasyon kalıcı biçimde gerilemiyor. Peki neden? Sorunun cevabı, enflasyonun doğasının köklü biçimde değişmiş olmasında yatıyor.
Merkez bankalarının elindeki temel araç faizdir. Faiz, esas olarak talebi kontrol eder. Ancak son yıllarda yaşanan enflasyon dalgası büyük ölçüde talep fazlasından değil;
Küresel tedarik zinciri kırılmalarından, enerji ve emtia fiyatlarındaki yapısal artışlardan, jeopolitik gerilimlerden, iklim krizi kaynaklı üretim kayıplarından besleniyor. Faiz artırmak, konteyner maliyetlerini düşürmüyor.
Faiz artırmak, petrol arzını artırmıyor.
Faiz artırmak, tarımda iklim kaynaklı kayıpları telafi etmiyor.
Merkez bankaları, kontrol........
