Şu sıralar 1917 Komünist, Sosyalist, Marksist Sovyet Devriminin hemen sonrasında başlayan ve Çarlık yanlısı Kazaklarla Komünist Bolşevikler arasında geçen Rusya iç savaşını anlatan bir roman okuyorum. Aleksey Nikolayeviç Tolstoy’un yazdığı “Azap Yolları” adlı bir roman… Doğrusu savaşın korkunçluğunu, hele iç savaşın korkunçluğunu böyle başarılı anlatan çok az eser vardır tahminimce…

Bence romanın en can alıcı yönü bir halkın içine düştüğü korkunç karmaşa sonrası yaşanan büyük ümitsizlik ve hayal kırıklığı… Çarlık rejiminin baskısından, sömürüsünden kurtulmak isteyen yoksul Rus halkının yaptığı yanlış tercih sonrası yaşananlar ibret verici. Heder olan milyonlarca hayat, yıkılan yüz binlerce yuva, yaşanan dehşetli acılar… Zehirli bir yılandan kaçarken korkunç bir ejderhanın kucağına düşen bir halkın acıklı hikâyesi…

Aslında tarih boyunca bu hep böyle olmuştur. Batıl davalara sarılan, batıl davalara umut bağlayan, Allah’ın hesaba katılmadığı beşeri ideolojilerde kurtuluş arayan halkların kaderi hep acı ve ümitsizlik olmuştur. Bu........

© Doğruhaber