Vahhabilik Suudi Arabistan’ı kurdu; fakat şimdi Suud ailesi, Vahhabiliğin gölgesinden çıkarak Arabistan’ı yeniden kurmaya çalışıyor. Asıl soru, dinin krallığı terk edip etmeyeceği değil; krallığın dinden sonra hangi meşruiyetle hükmedeceğidir.

Suudi Arabistan’da yaşanan dönüşüm, yalnızca birkaç sosyal reformdan ibaret değildir; krallığın kuruluşundan beri devlet ile din arasında kurulmuş dengelerin yeniden yazılmasıdır. XVIII. yüzyılda Muhammed bin Abdülvehhab’ın fikirleri etrafında şekillenen Vahhabi hareket, tevhid vurgusu, bidatlere karşı sert tutumu ve Hanbeli çizginin katı yorumlarıyla Suud ailesinin siyasi yükselişine güçlü bir meşruiyet zemini sağladı. Karşılığında ise Suud ailesi siyasal otoriteyi, ulema da dinî alanı büyük ölçüde kontrol etti. Bu ortaklık, modern Suudi devletinin temel kolonlarından biri oldu.

Fakat bugün bu kolonun ağırlığı giderek azalıyor. Muhammed bin Selman döneminde eğlence sektörünün açılması, kadınların kamusal hayata daha fazla katılması, turizm ve kültür yatırımları, dini polis teşkilatının yetkilerinin budanması ve devlet kurumlarının merkezileştirilmesi, eski toplumsal düzenin çözülmekte olduğunu gösteriyor. Vision 2030, ekonomiyi petrole bağımlılıktan kurtarmayı hedeflediği kadar, toplumu da yeni bir devlet anlayışına taşımayı amaçlıyor. Araştırmalar, Suudi hukuk ve siyasetinde Vahhabi-Hanbeli etkinliğinin hâlâ sürdüğünü, ancak dinî dogmanın devlet kararları üzerindeki........

© Doğruhaber