Ömür Çelikdönmez yazdı;

Umerov ataması sonrasında Kiev-Moskova savaşı kızıştı!.. Karadeniz’de Türk gemileri hedefte!

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin 3 Ağustos 2026 tarihli ve 695/2026 sayılı kararnamesiyle Ukrayna Dış İstihbarat Servisi SZRU’nun başına Ukrayna Millî Güvenlik ve Savunma Konseyi (RNBO) Sekreterliği görevinde bulunan Rüstem Umerov’un atandığını biliyoruz. Bu atamanın önemi sadece Rüstem Umerov'un etnik kökeni, dinî inancı değil tabii ki!

Ukrayna'nın savaşta geliştirdiği insansız hava aracı teknolojilerinin müttefik ülkelere yönelik ortak üretim ve tedarik anlaşmalarını koordine eden, Kırım Tatarı Rüstem Umerov Ukrayna Dış İstihbaratının başına getirildikten sonra Karadeniz'de Türkiye bandıralı gemilere saldırılar artış gösteriyor.

Ukrayna Dış İstihbarat Servisi (SZRU) Kırım Tatarına emanet…

Öncelikle, Kırım Tatarı siyasetçi ve eski Savunma Bakanı Rüstem Umerov’un başına getirildiği, Ukrayna’nın ülke dışındaki siyasi, askerî ve ekonomik gelişmelere ilişkin istihbarat faaliyetlerini yürüten Ukrayna Dış İstihbarat Servisi (SZRU) hakkında kısa bir bilgilendirme yapmak yerinde olacaktır.

14 Ekim 2004 tarihinde, Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) bünyesindeki istihbarat birimi temelinde kurulan Ukrayna Dış İstihbarat Servisi (SZRU), doğrudan Ukrayna Devlet Başkanı’na bağlı bağımsız bir devlet kurumu.

Kuruluş tarihi bazı kaynaklarda 2005 olarak gösterilse de SZRU’nun resmî tarihçesine göre,  14 Ekim 2004 tarihli Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle bağımsız bir yapıya kavuşturulmuş; hukuki statüsü ise Ukrayna Parlamentosunun 1 Aralık 2005’te kabul ettiği kanunla kesinleştirilmiştir. Merkezi Kiev’de bulunan SZRU; ülke dışındaki siyasi, askerî, ekonomik, bilimsel ve teknolojik gelişmelere ilişkin istihbarat toplamak, bunları değerlendirmek ve Ukrayna yönetimine stratejik bilgi sağlamakla görevli.

Gerçek/Hakikat/Veritas herşeyi yener!..

Kurumun resmî sloganı, Latincede “Hakikat her şeyi yener” anlamına gelen “Omnia Vincit Veritas” sözüdür. SZRU’nun ambleminde Ukrayna devlet armasını oluşturan üç dişli mızrağın çevresinde yer alan bu ifade, istihbarat faaliyetlerinde doğru ve doğrulanmış bilginin belirleyici gücünü simgelemektedir.

“Omnia Vincit Veritas” ifadesinin düşünsel arka planı, Antik Çağ’dan Orta Çağ’a uzanan Latin hakikat geleneğiyle ilişkilendirilebilir. Söz, Romalı şair Publius Vergilius Maro’nun Eclogues adlı eserindeki “Omnia vincit Amor” yani “Aşk her şeyi yener” özdeyişini biçim bakımından hatırlatır.

Orta Çağ ve Aydınlanma döneminde "Aşk" kavramı "Gerçek/Hakikat/Veritas” ile değiştirilerek adalet, bilgi ve istihbarat alanlarında temel bir ilke halineİfade zamanla hakikatin yalan, yanıltma ve güç karşısında üstün geleceğini anlatan bağımsız bir ahlaki ilkeye dönüşür. SZRU da bu köklü Latin özdeyişini kurumsal slogan olarak benimseyerek gücünü propaganda veya askerî kapasiteden önce doğru, güvenilir ve doğrulanmış stratejik bilgiye dayandırdığı mesajını veriyor. 

Kırım Tatarı Rüstem Umerov’un başında olduğu kurumun temel görevi; ülke dışında siyasi, askeri, ekonomik ve siber alanlarda stratejik bilgi toplayarak devlet yönetimine sunmaktır. Bunun yanı sıra Ukrayna’nın ulusal çıkarlarını korumak için yurt dışında özel operasyonlar yürütür, diplomatik temsilciliklerin güvenliğini sağlar ve uluslararası terör, yasadışı silah ticareti ile organize suçlara karşı diğer ülke istihbaratlarıyla iş birliği yapar.

SZRU’ya Rüstem Umerov'un atanmasında ABD etkisi ve onayı...

Washington’un gölgesinde istihbarat atamasına göz gezdirmeye ne dersiniz? Rüstem Umerov başkanlığındaki Ukrayna heyeti, 20 Mart 2026’da ABD’ye giderek 21 Mart’ta Miami’de Amerikan temsilcileriyle görüştü.

Ukrayna heyetinde Umerov’un yanı sıra Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kırılo Budanov, Budanov’un Birinci Yardımcısı ve diplomat Sergiy Kıslıtsya ile iktidardaki Halkın Hizmetkârı Partisi Meclis Grubu Başkanı David Arahamya yer aldı.

Amerikan tarafını ise Başkan Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı ve danışmanı Jared Kushner temsil etti. Görüşmelerde savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik süreç, güvenlik garantileri ve yeni müzakere turlarının hazırlıkları ele alındı.

Atamadan hemen önce gerçekleşen en önemli ABD teması ise yüz yüze değil, 22 Temmuz 2026’da yapılan telefon görüşmesiydi. Zelenski’nin de katıldığı görüşmede, Ukrayna müzakere heyetini Rüstem Umerov, Kırılo Budanov ve Sergiy Kıslıtsya oluştururken Amerikan tarafında Steve Witkoff ile Jared Kushner bulunuyordu.

Görüşmede ABD’nin arabuluculuğundaki diplomatik sürecin yeniden canlandırılması, savaşın sona erdirilmesi ve taraflar arasında yapılması planlanan yeni toplantılar konuşuldu.

Bu temasların ardından Zelenski, 3 Ağustos 2026’da kapsamlı bir güvenlik bürokrasisi değişikliğine gitti. Rüstem Umerov, 2023–2025 yılları arasında Savunma Bakanlığı yaptıktan sonra Millî Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreterliğine getirilmişti.

Zelenski’nin 3 Ağustos tarihli ve 695/2026 sayılı kararnamesiyle Ukrayna Dış İstihbarat Servisi (SZRU) Başkanlığına atandı. SZRU Başkanlığı görevini geçici olarak yürüten Tümgeneral Oleh Luhovskıy ise görevden alındı.

Umerov’un atanması, sıradan bir kurum içi değişiklikten çok Washington’la yürütülen diplomatik ve güvenlik trafiğinin devamı niteliğinde değerlendirilebilir. Çünkü Umerov, Ukrayna’nın ABD ve Rusya ile yaptığı görüşmelerde başmüzakereci olarak görev yapıyor; ayrıca Washington’la güvenlik garantileri, savunma iş birliği ve insansız hava aracı anlaşmalarını koordine ediyor. Zelenski de Umerov’un yeni görevinde ABD ve diğer ortaklarla yürütülen müzakereleri sürdüreceğini özellikle açıkladı.

Umerov’un daha önce Ukrayna’nın Washington Büyükelçiliği için birkaç kez düşünüldüğü, ancak bu seçenekten vazgeçildiği biliniyor. Dolayısıyla dış istihbaratın başına getirilmesi, ABD’de büyükelçi olmasa bile Washington’la güvenlik ve istihbarat ilişkilerini yönetecek daha etkili bir konuma yerleştirildiğini gösteriyor. Atamanın ABD ile yakın eşgüdüm gözetilerek yapıldığı anlaşılıyor.

Yolsuzluk iddialarının gölgesinde yükseliş…

Umerov’un Eylül 2023–Temmuz 2025 arasındaki Savunma Bakanlığı dönemi, savunma ihaleleri ve yetkinin kötüye kullanıldığı yönündeki iddialarla gölgelendi. Savunma Tedarik Ajansının yönetimine müdahale ettiği ve kurumun bağımsızlığını zayıflattığı öne sürülürken, Ukrayna Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu olası yetki ve makam suistimali iddiaları hakkında soruşturma başlattı. Umerov’un adı, Zelenski döneminin en büyük yolsuzluk dosyalarından biri olarak nitelendirilen Timur Mindiç soruşturmasında da geçti.

Tüm bu tartışmalara rağmen Umerov’un Ukrayna’nın dış istihbaratının başına getirilmesi, Zelenski yönetiminin onun Washington’daki bağlantılarına, müzakere deneyimine ve Batılı güvenlik çevreleriyle kurduğu ilişkilere öncelik verdiğini gösteriyor. Başka bir ifadeyle Umerov’un yükselişinde yalnızca Kiev’deki siyasi dengelerin değil, ABD merkezli diplomasi ve güvenlik trafiğinin de belirleyici olduğu anlaşılıyor.

Rüstem Umerov’un hedefleri…

Rüstem Umerov’un hedefinde servisin dış istihbarat ve müzakere kapasitesinin artırılması var. Savunma Bakanlığı ve Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreterliği dönemlerinde Türkiye, ABD ve Körfez ülkeleriyle yürütülen diplomasi, müzakere ve esir takası süreçlerinde aktif rol alan Umerov'un gelişiyle birlikte Karadeniz'de Türk gemilerine yönelik saldırıların yoğunlaştığı söylenebilir.

Ukrayna Cumhurbaşkanına göre, Rustem Umerov, ortaklarla iletişim, müzakereler, güvenlik iş birliğinin geliştirilmesi, Ukrayna ve ortaklarının istihbarat teşkilatları arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi ve İnsansız Hava Aracı Anlaşmaları ile Ukrayna Balistik Füze Savunma Programı "Freya" gibi programların uygulanmasına odaklanacak.  Rüstem Umerov'un  NSDC çalışmalarının iç bileşenini, özellikle de savunma ve güvenlik yapıları arasındaki koordinasyonu güçlendirmeyi planladığını görüyoruz.

Karadeniz’de Türk ticaret gemileri Ukrayna’nın hedefinde!..

3 Ağustos–24........

© Dikgazete.com