Ömür Çelikdönmez yazdı;

Güney Kore’nin Türkiye ile İstihbarat-Diplomasi ve güvenlik iş birliği temasları

Öncelikle Güney Kore konusunda ufuk açıcı izahları ve kıymetli malumatlarıyla katkı sunan İlme Destek Derneği (İLDES) ve Dünya İlme Destek Eğitim ve Araştırma Vakfı (DİDAV) Başkanı, araştırmacı ilim insanı Veli Kamiloğlu’na teşekkür ederim.

Türkiye ile Kore Cumhuriyeti arasındaki  siyasi ilişkiler, Türkiye'nin Kore Cumhuriyeti'ni 11 Ağustos 1949 tarihinde bağımsız bir devlet olarak tanımasıyla başladı. Kore Savaşı'nda omuz omuza verilen mücadele, iki ülke arasında bugün de devam eden güçlü dostluk ve kardeşlik bağlarının temelini oluşturdu.

Kore Savaşı’na katılan 16 ülke arasında asker sayısı bakımından dördüncü sırada yer alan Türkiye (21 binin üzerinde), savaşta en fazla şehit veren üçüncü; yaralı ve savaş esirleri dâhil en fazla kayıp veren dördüncü ülke olarak öne çıkar. Savaşta hayatını kaybeden 462 Türk askeri, Kore’nin Busan kentinde bulunan Birleşmiş Milletler Kore Anıtsal Mezarlığı’nda (UNMCK) defnedilmiştir. Kore halkı, Türkiye’yi “kardeş ülke” olarak nitelendirir.

Kore Savaşı’na katılan Türk Tugayı, savaşa iştirak eden askerî birlikler arasında öksüz ve yetim kalan Koreli çocuklar için okul inşa eden tek birlik olarak bilinir (Ankara Okulu). Bu katkı, Kore halkı tarafından günümüzde de hatırlanır.

İki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler 1957 yılında resmen kurulmuştur. 2012 yılında stratejik ortaklık seviyesine yükseltilen ilişkiler, üst düzey ziyaretlerle gelişimini sürdürür.

Türkiye ve Kore Cumhuriyeti; başta Birleşmiş Milletler (BM) ve G20 olmak üzere uluslararası kuruluşlarda yakın iş birliği içerisinde hareket eder. 2013 yılında oluşturulan MIKTA da iki ülkenin iş birliği yaptığı önemli platformlardan biri olarak kabul edilir. Ayrıca, Türkiye Büyük Millet Meclisi ile Kore Ulusal Meclisi bünyesinde karşılıklı Parlamentolararası Dostluk Grupları teşkil edilmiştir.

Güney Kore’de yaşayan Türkler…

Güney Kore’de yaşayan Türk toplumu, sayıca büyük olmamakla birlikte iki ülke arasındaki tarihî dostluk nedeniyle görünür ve saygın bir konuma sahiptir. Açık kaynaklarda Güney Kore’deki Türk nüfusuna ilişkin güncel ve kesin bir rakam sınırlıdır.

Eski açık kaynaklarda Türk vatandaşlarının sayısı yaklaşık 1.000 kişi olarak verilirken, Güney Kore Adalet Bakanlığı verileri 2025 sonunda ülkedeki toplam yabancı nüfusun 2 milyon 783 bin 247 kişiye ulaştığını göstermektedir. Bu nedenle Güney Kore’deki Türk varlığı, genel yabancı nüfus içinde küçük fakat tarihî ve kültürel bağı güçlü bir topluluk olarak değerlendirilebilir.

Türk vatandaşları daha çok Seul ve çevresinde yoğunlaşmaktadır. Topluluk; öğrenciler, akademisyenler, iş insanları, Türk şirketlerinin temsilcileri, evlilik yoluyla Güney Kore’ye yerleşen aileler, diplomatik personel ve hizmet sektöründe çalışanlardan oluşmaktadır.

Türkiye’nin Seul Büyükelçiliği, Güney Kore’deki Türk vatandaşlarına konsolosluk hizmeti sunmakta; ayrıca eğitim, ticaret, askerî ataşelik ve sosyal işler alanlarında temsil birimleriyle faaliyet yürütmektedir. Büyükelçilik bünyesinde Sosyal İşler Müşavirliği / Din Hizmetleri Müşavirliği de yer almakta ve Diyanet bağlantılı hizmetler buradan takip edilmektedir.

Dinî ve kültürel faaliyetler bakımından en önemli merkezlerden biri Seul Merkez Camisidir.

Türkiye’nin Seul Büyükelçiliği ile Kore Müslüman Federasyonu’nun iş birliğiyle caminin yenileme ve çini-kaligrafi dekorasyon çalışmaları yürütülmüştür. Anadolu Ajansı’na göre caminin çini ve kaligrafi dekorasyonu Türkiye’nin desteğiyle tamamlanmış; Diyanet İşleri Başkanlığı temsilcileri de bu süreçte yer almıştır.

Diyanet İşleri Başkanlığı açısından Güney Kore’deki kurumsal temasların önemli ayağı, Seul Din Hizmetleri Müşavirliğidir. 2020’de açılan müşavirlik ofisi sonrasında Diyanet ile Kore Müslüman Federasyonu arasındaki ilişkilerin güçlendiği belirtilmektedir. Seul Merkez Camisi’nin yenilenmesi, Türk çinileriyle süslenmesi ve dinî-kültürel faaliyetlerin desteklenmesi, Türkiye’nin Güney Kore’deki Müslüman toplulukla kurduğu bağın somut örnekleri arasında yer almaktadır.

Güney Kore’deki Türk toplumu yalnızca vatandaşlık bağıyla değil, Kore Savaşı’ndan gelen tarihî hafıza ile de özel bir konuma sahiptir. Türk Tugayı’nın Kore Savaşı’ndaki rolü, Suwon Ankara Okulu ve savaş sonrasında oluşan “kardeş ülke” algısı, bugün Güney Kore’de yaşayan Türklerin toplumsal kabulünde önemli bir arka plan oluşturmaktadır. Seul Merkez Camisi çevresindeki faaliyetler, Büyükelçilik çalışmaları ve kültürel temaslar, Türk toplumunun hem dinî hem sosyal dayanışma ağlarını canlı tutmaktadır.

Kore dizilerinin etkisinde Güney Kore'ye giden Türk gençleri…

Son yıllarda Güney Kore yapımı televizyon dizileri (K-Drama), K-Pop kültürü ve dijital yayın platformlarının etkisiyle Türkiye'de özellikle gençler arasında Güney Kore'ye yönelik ilgi önemli ölçüde artmıştır. Yapılan akademik çalışmalar, Kore dizilerinin Türk izleyicilerde Kore dilini öğrenme, Kore kültürünü tanıma ve ülkeyi ziyaret etme isteğini güçlendirdiğini ortaya koymaktadır.

Bu ilginin doğal sonucu olarak bazı Türk gençleri, özellikle kadınlar; dil eğitimi, üniversite öğrenimi, turizm, kültürel değişim programları veya iş imkânları nedeniyle Güney Kore'ye gitmektedir. Bunun yanında sosyal medya platformlarında Kore'de yaşamı romantize eden içerikler de bu ilgiyi beslemektedir. Ancak Güney Kore'nin çalışma hayatı, yaşam maliyetleri, kültürel farklılıkları ve göç mevzuatı, dizilerde sunulan idealize edilmiş yaşamdan oldukça farklıdır. Özellikle Hallyu/Kore Dalgasına kapılıp Kore'ye giden genç kızların yaşadıkları trajik ve dramatik olaylar içler acısıdır.

Uzmanlar, K-Drama ve Hallyu (Kore Dalgası) etkisiyle oluşan kültürel hayranlığın, gerçek yaşam koşulları hakkında yeterli araştırma yapılmadan göç kararına dönüşmemesi gerektiğini vurgulamaktadır. Güney Kore'ye eğitim, çalışma veya evlilik amacıyla gitmeyi planlayanların, resmî kurumların bilgi ve yönlendirmelerini esas almaları; vize, oturum, çalışma izinleri ve sosyal yaşam konusunda önceden ayrıntılı bilgi edinmeleri önem taşımaktadır.

Güney Kore Ulusal İstihbarat Servisi (NIS)...

10 Haziran 1961'de Kore Cumhuriyeti, toplumu korumak, ulusal güvenliği sağlamak ve devletin çıkarlarını desteklemek amacıyla Kore Merkezi İstihbarat Teşkilatı (KCIA)'nı kurmuştur. Teşkilat, Ocak 1981'de Ulusal Güvenlik Planlama Ajansı (ANSP) adını almış, Ocak 1999'da ise bugünkü Ulusal İstihbarat Servisi (National Intelligence Service-NIS) adıyla yeniden yapılandırılmıştır.

NIS, Güney Kore'nin sivil dış istihbarat ve karşı istihbarat teşkilatı olup; başta Kuzey Kore kaynaklı askerî,  siyasi ve siber tehditlerin izlenmesi olmak üzere teknoloji güvenliği, sanayi casusluğunun önlenmesi, terörizmle mücadele ve uluslararası istihbarat iş birliği alanlarında faaliyet göstermektedir.

Güney Kore İstihbaratı (NIS) ile ABD İstihbaratı arasındaki ilişkiler...

Güney Kore Ulusal İstihbarat Servisi (National Intelligence Service-NIS) ile ABD istihbarat topluluğu (özellikle CIA, DIA, NSA ve FBI) arasındaki iş birliği, 1953 Kore Ateşkes Anlaşması sonrasında kurulan ABD–Güney Kore güvenlik ittifakının en önemli unsurlarından biridir.

İki ülke arasındaki istihbarat iş birliği; Kuzey Kore'nin nükleer ve balistik füze programlarının izlenmesi, askerî hareketliliğin takibi, sinyal ve elektronik istihbarat (SIGINT), siber güvenlik, terörizmle mücadele, karşı casusluk ve teknoloji güvenliği gibi alanlarda yoğunlaşmaktadır. NIS ile ABD istihbarat kuruluşları, gerçek zamanlı bilgi paylaşımı yapmakta, ortak analizler hazırlamakta ve düzenli koordinasyon mekanizmaları işletmektedir.

Ayrıca ABD'nin Güney Kore'de konuşlu United States Forces Korea (USFK) ile Combined Forces Command (CFC) bünyesinde oluşturulan müşterek istihbarat yapıları, iki ülke arasındaki askerî ve stratejik istihbarat iş birliğini daha da güçlendirmektedir. Bu ortaklık, Hint-Pasifik bölgesindeki güvenlik mimarisinin temel unsurlarından biri olarak değerlendirilmektedir.

Güney Kore Ulusal İstihbarat Servisi (NIS) ile ABD istihbarat kurumları arasındaki ilişki, ABD–Güney Kore güvenlik ittifakının doğal uzantısıdır. İş birliğinin merkezinde Kuzey........

© Dikgazete.com