Küresel satrançta yeni hamle: Türkiye için bir ‘Bağlayıcı Güç’ vizyonu
Mehmet Yıldırım yazdı;
Küresel satrançta yeni hamle: Türkiye için bir "Bağlayıcı Güç" vizyonu
Dünya, Soğuk Savaş sonrası ezberlerin tamamen çöktüğü; merkezsizleşen ve “ağ-güç” modellerinin yükseldiği yeni bir döneme girdi. Artık küresel oyunda belirleyici olan; kimin en büyük orduya sahip olduğu değil, kimin "herkesle konuşabildiği", kimin "tarafları buluşturabildiği" ve kimin sistemin işleyişini sağlayan "düğüm noktası" olduğudur.
Bu yeni oyunda kazananlar; blok kuranlar değil, bloklar arasında dolaşabilen devletler olduğu aşikar. Türkiye ve Hindistan; iki farklı coğrafyada bloklar arasında rahatlıkla dolaşabilen iki ülke.
Hindistan bugün ne klasik anlamda bir süper güç ne de sadece yükselen bir ekonomi. O, küresel sistemin içinde bir “bağlantı merkezi” gibi çalışıyor. Amerika Birleşik Devletleri ile stratejik ortaklık kurarken Rusya ile ilişkilerini sürdürebiliyor; İran ile temasını kesmeden İsrail ile işbirliği geliştirebiliyor. Bu tablo bir çelişki değil; yeni dünyanın gerçeği.
Hindistan’ın son dönemde "bağlayıcı güç" (connector power) modeliyle elde ettiği yükseliş, bize bu yeni küresel satranç tahtasında oyunun nasıl kurulması gerektiğine dair çarpıcı bir ders veriyor: Taraf seçmek yerine, sistemin kendisi olmak.
Türkiye, Pakistan ile doğal müttefik; ister istemez ortak hareket ediyor. Bu gerekçeyle Hindistan ise son zamanlarda Türkiye ile ilişkilerini zayıflattı. Kafkasya’da Ermenistan, Doğu Akdeniz’de ise Yunanistan, G.K.R.Y ve İsrail ile ilişkilerini üst seviyeye çıkarırken; Türkistan’da ise Özbekistan ile yakın temas kurdu. Hindistan’da Türkiye aleyhine estirilen rüzgarda elbette esas pay; iktidarda bulunan Başbakan Narendra Modi liderliğindeki sağ kanat Bharatiya Janata Partisi (BJP)'nde. Hindu milliyetçiliği........
