Moskova'nın tatlı tarihi: Kızıl Ekim Çikolata Fabrikası
Cem Kıran, Moskova’dan yazdı;
Moskova'nın tatlı tarihi: Kızıl Ekim Çikolata Fabrikası
Bu hafta, Moskova'nın tam kalbinde, Moskova Nehri kıyısında yükselen kırmızı tuğlalı fabrika binasına, Rusya'nın en tatlı hikâyelerinden birine ev sahipliği yapan “Kızıl Ekim” (Krasny Oktyabr) Çikolata Fabrikasına gittim ve sizlere bu şehrin tarihine tanıklık etmiş fabrikanın ilginç hikayesini aktarmak istiyorum.
Sadece bir üretim tesisi olmanın ötesinde, çarlık döneminden Sovyetler Birliği'ne, oradan modern Rusya'ya uzanan bir tarihin tanığıdır bu yapı.
Bu yazımda, efsanevi fabrikanın köklü geçmişini, ikonik çikolata ambalajlarını ve günümüzdeki dönüşümünü detaylı bir şekilde sizlere anlatmaya çalışacağım.
Bir Alman girişimcinin tatlı rüyası: Einem'in doğuşu…
Kızıl Ekim Fabrikası'nın temelleri, aslında bir Alman girişimciye dayanır. 1849 yılında, Württembergli bir pastacı olan “Theodor Ferdinand von Einem”, Moskova'da küçük bir şekerleme atölyesi açtı. Einem, kısa sürede kalitesiyle ün saldı ve 1851 yılında Arbat'ta çikolata ve şekerleme üretimi yapan bir atölye kurarak işini büyüttü. Almanya’da rekabetin büyük olduğu o günlerde Einem’in Rusya’ya gelişi, o dönemde onu bu ülkede zirveye çıkarmıştı.
1867 yılında, “Einem” adını taşıyan bu işletme, resmi olarak “Einem. Çikolata, Şekerleme ve Çay Bisküvileri Buhar Fabrikası Ortaklığı” adıyla tescillendi. Aynı yıl, girişimci Julius Heuss (veya Geis) işe ortak oldu ve Tiyatro Meydanı'nda bir şekerleme mağazası açtılar. Fabrikanın başarısı, onu kısa sürede Rusya’nın en önde gelen şekerleme üreticilerinden biri haline getirdi.
Fabrikanın başarısı, lezzetli şekerlemelerden olduğu kadar, pazarlama başarısına da dayanıyordu.
Örneğin; Amerika, reklam yaratıcılarının ülkesi olarak bilinse de Rusların o dönemki reklamcıları, o çağ için çok ilerici reklamlar ve kampanyalar ile günümüzdeki reklamcılığın çok ilerisindeydiler.
Çikolata ambalajlarının üzerine yerleştirilen bekar tezgahtar kızların resimlerini gören erkekler, o kadınları gördüğünde şaşırıyor ve bunu çevresine anlatıyordu. Bu da doğal olarak daha çok insanın satın aldıkları çikolataların üzerindeki tezgahtar hanımları, diğer mağazalarda aramalarına yol açıyor ve daha çok ürün alımına yol açıyordu.
Tüm ambalajlar, dikkat ile tasarlanıp, insanlara mesaj da veriyordu.
Örneğin eli sopalı kızgın bir çocuk, “çikolatamı paylaşmam ve almak isteyen olursa ona karşı koyarım” mesajını veriyordu.
Fabrika, 1913 yılında Çar'ın sarayına tedarikçi olma onuruna erişti ve “Majestelerinin Saray Tedarikçisi” ünvanını aldı. Bu, ürünlerin kalitesinin ve itibarının en üst düzeyde tanınması anlamına geliyordu.
1900 yılında Paris'teki Dünya Fuarı'nda şirket, ürün yelpazesi ve çikolata kalitesi nedeniyle iki Grand Prix ödülü kazandı!
Devrim ve yeniden doğuş: “Kızıl Ekim”
1917 Ekim Devrimi, tüm Rusya'yı olduğu gibi bu Alman kökenli fabrikayı da kökünden değiştirdi. Fabrika kamulaştırıldı ve önce “1 Nolu Devlet Şekerleme Fabrikası” adını aldı. 1922 yılında ise fabrikaya bugünkü adı olan “Kızıl Ekim” (Krasny........
