Cami, İslâm medeniyetinde yalnızca namaz kılınan bir ibadethane değildir. Cami; insanın Rabbiyle bağını kuvvetlendirirken insanın insanla ilişkisini de inşa eden bir hayat merkezidir. Müslüman camide Allah'a yönelirken hemen yanı başındaki kardeşinin varlığını da fark eder. Aynı safta omuz omuza duran insanların makamı, serveti, mesleği ve sosyal statüsü kapının dışında kalır. Zenginle fakir, âmirle memur, yaşlıyla genç aynı kıbleye yönelir, aynı imamın arkasında saf tutar, aynı Rabbin huzurunda secdeye kapanır. Bu yönüyle cami, ibadet mekânı olduğu kadar toplumsal eşitliğin ve kardeşliğin de en güçlü sembollerinden biridir. Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) Medine'ye hicretinden sonra gerçekleştirdiği ilk önemli işlerden birinin mescit inşa etmek olması son derece anlamlıdır. Kuba Mescidi'nin ardından Mescid-i Nebevî, kurulmakta olan İslâm toplumunun kalbi hâline gelmiştir. Orada namaz kılınmış, Kur'an öğretilmiş, insanlar eğitilmiş, meseleler istişare edilmiş, fakirler gözetilmiş, misafirler ağırlanmış ve yeni nesiller yetiştirilmiştir. Ashâb-ı Suffe bunun en güzel örneklerinden biridir. Mescid-i Nebevî, bir taraftan secdenin, diğer taraftan ilmin, kardeşliğin, dayanışmanın ve sosyal hayatın merkezi olmuştur.

Kur'an-ı Kerim'de, “Allah'ın mescitlerini ancak Allah'a ve ahiret gününe iman eden, namazı dosdoğru kılan, zekâtı veren ve Allah'tan başkasından korkmayan kimseler imar eder” buyrulur. (Tevbe,18) Caminin taşını, kubbesini ve minaresini yapmak maddî imardır; o camiyi insanla, ibadetle, ilimle, güzel ahlâkla, merhametle ve kardeşlikle doldurmak ise manevî ve sosyal imardır. Bugün şehirlerimizde, ilçelerimizde ve köylerimizde çok güzel camilerimiz bulunmaktadır. Kubbelerimiz yüksek, minarelerimiz görkemli, halılarımız temiz, avizelerimiz ihtişamlıdır. Ancak 1–7 Ekim Camiler ve Din Görevlileri Haftası vesilesiyle kendimize bir çok soru sormamız gerekir. Camilerimizin mimarisini güzelleştirdiğimiz kadar cemaatimizi ve cami merkezli sosyal hayatımızı da güzelleştirebildik mi acaba ? Aynı camide yıllarca namaz kılan fakat birbirinin adını dahi bilmeyen insanların oluşturduğu topluluğun cemaat ruhunda........

© Denge