Angut bir kuştur. Fakat zavallı kuşun haberi bile olmadan adı, insan dünyasında pek itibarlı olmayan bir sıfata dönüşmüştür. Birisi düşünmeden konuştuğunda, göz göre göre yanlış yaptığında, kendisine kurulan oyuna tekrar tekrar düştüğünde hemen hükmü verilir; “Angutluk etme!” Doğrusu burada anguta biraz haksızlık edilir. Kuş, yaratılışının gereğini yapmakta, insan aklı olduğu hâlde aklının gereğini yapmamaktadır. Birçok tahsilli insan vardır, diploması duvarda asılıdır ama muhakemesi kapının dışında beklemektedir. Nice insan vardır; kitap okur, konuşur, nasihat eder, başkalarının yanlışlarını kilometrelerce öteden görür fakat kendi önündeki çukuru fark edemez. Bilgi başka basiret başka, zekâ başka akıl başka, görmek başka gördüğünü anlamlandırmak başkadır.

Bir insan diğer insanı bir defa kandırabilir. Burada onun kurnazlığından söz edilebilir. İkinci defa aynı yöntemle kandırdığında biraz daha dikkatli olmak gerekir. Üçüncü, dördüncü, beşinci defa aynı senaryo oynanıyor, sadece oyuncuların elbiseleri değişiyorsa artık bütün kabahati karşı tarafa yüklemek kolaycılık olur. Bir noktadan sonra mesele kandıranın maharetinden çıkıp kandırılanın tedbirsizliğine, angutluğuna/ahmaklığına dönüşür. Peygamber Efendimizin ölçüsü ne kadar açıktır; “Mümin bir delikten iki defa sokulmaz.” (Buhârî) Dikkat edilirse hadis, mümine “Kimseye güvenme!” demiyor. “Bir defa yanıldın diye herkesten şüphe et!” de demiyor. Yaşadığından ders çıkar, diyor. Müminin kalbi temiz olabilir ama hafızası boş olmamalıdır.

İyi niyet güzeldir ama aklı devre dışı bırakmak değildir. Merhamet fazilettir fakat istismara açık kapı bırakmak değildir. Affetmek büyüklüktür fakat aynı yanlışı tekrar yapabilmesi için........

© Denge