Az ötödik pecsét (Peti pečat/The Fifth Seal) režija i scenario: Zoltan Fabri, po romanu Ferenca Šante zemlja: NR Mađarska, 1976.

Kako je najavljeno, posvećivanje zaslužene pažnje Mađarskoj kroz bavljenje svetlim primerima iz istorije mađarske kinematografije će se nastaviti i završiti tekstom o filmu „Peti pečat“ (a ako vam nedostaju formalni razlozi, u tu svrhu može da posluži činjenica da je premijeru imao pre pedeset godina).

Zoltan Fabri je dva puta režirao filmove nominovane za međunarodnog Oskara – „Dečaci Pavlove ulice“ (1968) i „Mađari“ (1978) – i bio još dva puta biran da potencijalno predstavlja socijalističku Mađarsku u Holivudu.

Konkurencija je 1976. godine bila srednje solidna (pobednik Žan-Žak Ano, Lina Vertmiler, istočnonemački „Jakob lažov“, francuski ljubavni i poljski epski od četiri sata) te mi se čini da je Mađarskoj naneta prilična nepravda.

Fabri, koji je vrlo dobro – u svojoj jedinoj i stoga nimalo slučajnoj filmskoj ulozi – igrao ministra „na ledu“ u „Krunskom svedoku“ Petera Bača, je scenario za „Peti pečat“ napisao po romanu Ferenca Šante iz 1963.

Kod nas je roman objavila Narodna knjiga krajem osamdesetih, i novo izdanje ne bi bilo nimalo besmisleno s obzirom da tematika korespondira sa današnjim srpskim trenutkom.

Muzičku podlogu filma tvori orkestrion, mehanički orkestar na žeton čiji mehanizam je detaljno prikazan tokom najavne špice.

Rediteljev izbor je dobar – ne znam da li orkestrion figurira i u romanu – budući da kvartet glavnih junaka jeste nalik instrumentima navijenog društvenog orkestra koji se najednom nalaze u poziciji da donesu samostalnu, neprijatnu odluku.

Zapravo, dve odluke, prvo teoretsku pa potom praktičnu.

U Budimpešti smo, pred kraj Drugog svetskog rata, u vreme strahovlade „strelastih krstova“ i dok je napolju........

© Danas