Geçtiğimiz hafta sonu Etimesgut Belediyesi ve Cumhuriyet Kitapları’nın iş birliğiyle düzenlenen etkinlikteydik. Birbirinden değerli isimler edebiyat ve sanat üzerine konuşmalar yaptı. Etkinliğin öznesi elbette Ankara’ydı. Ayrıca Rus ressam Yevgeni Lansere’nin “1922 Ankara Yazı” adlı kitabında yer alan çizimlerinden oluşan anlamlı bir sergi de Ankaralıların beğenisine sunuldu.

*Lancere’nin “Ankara Yazı” kitabında Mustafa Kemal Paşa çizimi

Ben de o gün Mustafa Kemal Paşa’nın 27 Aralık 1919 günü Ankara’ya gelişini anlattım. Bu yolculuk hep hüzünlendirir beni. Çünkü güle oynaya gelmemişlerdir. O günleri anlamamız için faydalandığımız ana kaynak Mazhar Müfit Kansu’nun “Erzurum’dan Ölümüne Kadar Atatürk ile Beraber” adlı kitabıdır. Mazhar Müfit, bu kitapta üstü açık üç arabayla seyahat ettiklerini, patlayan lastiklerine kimi zaman battaniye, çuval koyup yola devam ettiklerini anlatır. Hele bir gün “Soğuk şiddetli, sıfırın altında 17 idi. Otomobilin ise üstü açık, körüğü parçalanmış; karpit de olmadığından karanlıkta gidilecekti” diyerek bu zorlu yolcuğu gözler önüne serer.

27 Aralık 1919 öncesi Ankara kenti adeta kaynayan bir kazandır. Mondros Mütarekesi’nin ardından İngiliz ve Fransız güçleri tarafından işgal edilmiş, Müftü Börekçizade Mehmet Rifat Efendi öncülüğünde Ankaralılar ilk tepkilerini göstermiştir. Mustafa Kemal Paşa’nın isteğiyle Konya’dan Ankara’ya sevk edilen 20. Kolordu ve Ali Fuat Paşa’nın da ciddi bir direnişi olmuştur. Damat Ferit’in teslimiyetçi politikasını kentte uygulayan Ankara Valisi Muhittin Paşa Ankaralılarca görevden alınmış, yerine Yahya Galip (Kargı) Bey seçilmiştir.

*27 Kanun-i Evvel 1335 (Miladi 27 Aralık 1919) Vilayet Gazetesi

27 Aralık 1919 günü ise Vilayet gazetesinde Tevfik Fikret’in “Millet Şarkısı” şiiriyle Mustafa Kemal Paşa’ya “hoş........

© Cumhuriyet