menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kamusal akıl diye bir şey

89 0
27.10.2026

“Kamusal akıl”ın Fransızcası “la raison publique”! İngilizcesi “public raison”. Ama AKP’nin kurulduğu günlerde R.T. Erdoğan’ın ağzından “kolektif akıl” olarak duymuştuk. Ben de dalga geçerek “AKP’nin Kolektif Aklı” diye bir yazı yazıp 16 Eylül 2001 günkü Hürriyet gazetesinde yayımlamışım.

AKP’ye danışmanlık yapan allameler “la raison publique”i (İngilizcesi “public raison”) görür görmez, sözlüklere bakmadan Vikipedi’ye danışmadan bastırmışlar “ortak akıl”ı. Ben de onlar gibi yaptım. Karşılık olarak bir yığın ıvır zıvır açıklamalı karşılık var. Öncelikle, İngilizcesi “public raison”, Fransızcası “la raison publique” ve Türkçesi “kamusal akıl” olan şeyi “ortak akıl” diye dilimize çevirerek ortamı zehirlemişler. Akılların ortak olamayacağını ancak akılların ortak kararda uzlaşabileceğini hiç düşünmemişler.

16 Eylül 2001 günü Hürriyet gazetesinde yayımlanan, AKP’nin kuruluşunu haber veren yazımda şunları yazmışım:

[İlk kez partinin kuruluş basın toplantısında “kollektif akıl”dan söz etmişti R.T. Erdoğan. 26 Ağustos 2001 tarihli Akit gazetesinde yayımlanan röportajında da bu kavramı kullanıyor.

Gazetenin muhabirleri Serdar Arseven ile Kenan Kıran ortaklaşa soruyorlar:

“AK Parti, seçime kadar herhangi bir koalisyonun içinde yer alabilir mi? Böyle bir teklif gelse…”

R.T. Erdoğan yanıtlıyor:

“Bu benim tek başına karar verebileceğim bir konu değil. Az önce de söyledim. Biz kolektif aklın temsil edildiği bir parti olacağız. Bu konu gündeme gelirse oturup kendi aramızda konuşuruz. Bu konuda konuşmak için çok erken.”

R.T. Erdoğan’ın “Daha önce söyledim” dediği cümle de şu:

“Bir diğer özelliğimiz, tekelci liderlik anlayışına son vermektir. Kolektif aklın temsil edildiği bir liderlik anlayışını........

© Cumhuriyet