Düşünün bir... Bir sabah uyanıyorsunuz ve banka hesabınıza para yatmış. Devletten, koşulsuz... İş bulup bulmadığınız sorulmuyor, geliriniz araştırılmıyor, neden hak ettiğinizi kanıtlamanız gerekmiyor. Sadece bu ülkenin yurttaşı olmanız yeterli.

Kulağa ütopik gelebilir. Ama bugün dünyada buna “vatandaşlık geliri” ya da “evrensel temel gelir” deniyor ve artık yalnızca sosyal politika tartışmalarının değil, teknoloji devlerinin, ekonomistlerin ve siyasetçilerin de gündeminde.

Dünya hızla değişiyor, robotlar üretime giriyor, yapay zekâ hızla yayılıyor, platform ekonomisi büyüyor.

İş var ama güvenceleri yok. İnsanlar çalışıyor ama yoksulluktan kurtulamıyor.

Bu yeni dünyayı anlatmak için ekonomist Guy Standing yıllar önce yeni bir kavram ortaya atmıştı: Prekarya. Yani “güvencesizler sınıfı”.

Ne tam işçi sınıfı ne de orta sınıf. Geçici işlerde çalışan, yarın ne olacağını bilmeyen milyonlar...

Çok uzağa değil, Türkiye’ye bakın.

Resmi işsizlik verilerinin yakalayamadığı koca bir alan var. Geniş tanımlı işsizlik yaklaşık yüzde 30. Kayıt dışı çalışanlar, yarı zamanlı işler, asgari ücretle geçinemeyenler...

Bir de görünmeyen emek var. Ev içi emeğiyle hayatı döndüren ama sosyal güvenlik sisteminde adı bile geçmeyen milyonlarca kadın...

Yani güvencesizlerin sayısı hızla artıyor.

Vatandaşlık........

© Cumhuriyet