90 TL’lik soğanın anlattığı büyük çöküş
“Yoksulun sırtından doyan doyana
Bunu gören yürek nasıl dayana
Yiğit muhtaç olmuş kuru soğana
Bilmem söylesem mi söylemesem mi?”
Mahzuni Şerif bu dizeleri yazdığında Türkiye bugünkünden daha yoksul bir ülkeydi. Ama vatandaşın en kolay ulaşabildiği temel gıda ürünlerinden biri kuru soğandı.
Bugün Türkiye yine siyasetin sert tartışmaları içinde. Gözaltılar, soruşturmalar, kutuplaşma derken asıl gündem gözden kaçıyor. Oysa milyonlarca insanın evinde konuşulan konu çok daha basit: Akşam tencereye ne girecek?
İşte bu yüzden bugün kuru soğanı yazıyorum.
Çünkü halkın gerçek gündemi bu. Yemeğine koyacak kuru soğanı bile hesap ederek almak zorunda kalan milyonlarca insanın yaşadığı ekonomik kriz, bütün istatistiklerden daha gerçek.
Mutfağın en temel gıdası soğanda yaşananlar ise iktidarın gözden uzak tutmaya çalıştığı tarımdaki başarısızlığın en somut hikâyesini anlatıyor.
Dar gelirlinin de zenginin de sofrasına giren kuru soğan bir zamanlar çuvalla alınırdı. Yeni Türkiye’de ise artık tane hesabıyla bile zor alınıyor.
Dün İstanbul Ticaret Odası açıkladı. Temmuz ayında fiyatı en fazla artan ürün sivribiberdi ama kuru soğan da uzun süredir mutfak enflasyonunun başrol oyuncularından biri.
Dün gittiğim zincir markette 89.95 TL liraya satılan kuru soğanın fiyatı semt pazarında da 85 liradan satılıyordu. Merkez Bankası’nın enflasyonla mücadele programını zorlayan gıda enflasyonunun en çarpıcı örneklerinden biri artık soğan.
Oysa Türkiye’de 67 ilde kuru soğan üretilebiliyor. Kendine yeterlilik oranı yüzde 100’ün üzerinde. Dünyanın en büyük beş üreticisinden, en büyük........
