Çok kıymetli gazeteci-yazar Adnan Gerger ağabeyimin geçtiğimiz günlerde gazetemizin yayınlarından “Önce Cumhuriyet” kitabı çıktı. Çalışmada, “Cumhuriyet” gazetesinin kuruluş öyküsü ayrıntılandırılıyor; geçmişten günümüze geçirdiği dönemeçler anlatılıyor. Hep göz önünde bir gazete de olunca içeriden ve dışarıdan yıkmak isteyenlerin, egemenlik kurmaya yeltenenlerin de mercek altına alındığı bir tarihselliğe dönüşüyor Gerger’in giriş yazısı. Ardından da “Cumhuriyet” okurlarının kendi gazetelerini yorumladığı özel yazılar karşımıza çıkıyor.

Gazetemizin öyküsü, kurucumuz Yunus Nadi’nin, otuz iki yaşında Osmanlı Meclisi Mebusan’ına milletvekili olarak girmesiyle; ardından da 1918 yılında sansür ve baskının kol gezdiği bir ortamda ulusal direniş hareketini de destekleyerek “Yeni Gün” gazetesini çıkarmasıyla başlar. Bu durumdan rahatsız işgal kuvvetleri Yunus Nadi’yi tutuklamak için “Yeni Gün”ü basar. Yunus Nadi gizlice Anadolu’ya geçerek Mustafa Kemal’le buluşur. Böylece 9 Ağustos 1920’de Ankara’da çıkar “Yeni Gün” yeniden. Kurtuluş Savaşı’ndan sonra da Mustafa Kemal, Yunus Nadi’yi yanına çağırarak “Benim Hakimiyet-i Milliye ve senin Yeni Gün, görevlerini hakkıyla yerine getirdi. Şimdi İstanbul’da Babiali’nin göbeğinde Cumhuriyet düşmanlarına ve hilafet yanlılarına karşı mücadele verecek bir gazete çıkartalım, adını da Cumhuriyet koyalım!” der. Böylece adını Mustafa Kemal’in koyduğu gazetemiz her ne kadar ilk sayısını 29 Ekim 1923’te çıkarmak istese de bir dizi olanaksızlık, karşısına dağ gibi serilir. Sonunda 7 Mayıs 1924’te okurla buluşur.........

© Cumhuriyet