Bir toplumun çocukları birbirlerine silah doğrultmaya başladığında, tartışmayı yalnızca okul kapısındaki güvenlik önlemlerine hapsetmek, sonucu konuşup nedeni ıskalamaktır.

Manisa’nın Turgutlu ilçesinde 15 yaşındaki bir öğrencinin pompalı tüfekle yaşıtlarına ateş etmesi, ilk bakışta silaha erişim, okul güvenliği ve akran şiddeti başlıkları altında ele alındı. Oysa son yıllarda Türkiye’de ve dünyada art arda karşımıza çıkan okul saldırıları, daha derinde işleyen başka bir toplumsal dönüşümün izlerini taşıyor.

Şiddetin dili değişiyor.

Ve bu yeni dilin en ürkütücü sözcüklerinden biri görünürlük.

Manisa’daki saldırının ardından soruşturmaya yansıyan bulgular dikkat çekici. Şüphelinin saldırıda kullandığı tüfekle yaklaşık bir ay önceden atış yaptığı, saldırı öncesinde telefonundaki yazışmaları sildiği, odasında farklı ideolojik akımlara ilişkin notlar ile manifesto niteliğinde değerlendirilen metinlerin bulunduğu bildirildi. Bunlar saldırının nedenini tek başına açıklamıyor; ancak olayın yalnızca ani bir öfke patlaması olarak okunmasını da güçleştiriyor.

Üstelik Manisa tekil bir vaka değil.

Kahramanmaraş’ta yaşanan başka bir okul saldırısına ilişkin iddianamede, henüz 14 yaşındaki saldırganın geçmişte dünyanın farklı ülkelerinde gerçekleştirilen okul katliamlarını ayrıntılı biçimde araştırdığı ortaya çıktı. Önceki saldırganları, öldürdükleri insan sayıları üzerinden karşılaştırdığı, içlerinden birini “favorisi” olarak nitelendirdiği ve kendi eylemini de bu karanlık tarih içinde konumlandırmaya çalıştığı dosyaya yansıdı.

On dört yaşında bir çocuk, başka ülkelerde yıllar önce gerçekleştirilen katliamları neden inceler?

Bir saldırganın adını neden bilir?

Öldürdüğü insan sayısını neden hesaplar?

Ve neden kendisini onunla karşılaştırır?

Bu sorular bizi okulun kapısından çıkarıp çağın kültürüne götürüyor.

Çünkü dijital dünya yalnızca iletişim biçimimizi değiştirmedi. Tanınmanın, değer görmenin ve hatta var olmanın anlamını da dönüştürdü.

İnsanlık tarihinde ilk kez sıradan bir birey, birkaç saat içinde milyonlarca insan tarafından görülebiliyor. Görünürlük artık yalnızca sanatçının, siyasetçinin, bilim insanının ya da kamusal bir başarı elde etmiş kişinin sonucu değil; başlı başına elde edilmesi gereken bir değere dönüşmüş durumda.

Dijital çağın görünürlük ekonomisi, özellikle genç kuşaklara son derece güçlü bir mesaj veriyor: Görülüyorsan varsın.

Bu kültürün karşısında ise kendisini ailesinde, okulunda, arkadaş çevresinde ya da toplumda görünmez hisseden çocuklar bulunuyor.

İşte okul saldırılarının çağımızdaki biçimini yalnızca bireysel öfke........

© Cumhuriyet