Dünyanın sıralı en büyük iki ekonomisi arasındaki ticaret aranjman ve/veya çatışmaları, küresel ticaretin geleceğini doğrudan etkiliyor. ABD Hazine Bakanı Bessent’in; “gümrük tarifelerini düşük düzeyde tutmak ve nadir elementlerin ticaretini sürdürmek amacıyla altı aylık bir uzatma mutabakatına varıldığı” yönündeki erken açıklamaları henüz Çin tarafından konfirme edilmiyor. Trump’ın; Kasım ayındaki seçimler öncesindeki “kırılgan” durumunu, sonuna kadar kendi lehine çevirmeyi amaçlayan Şi portresi gittikçe net hale geliyor.

Bir taraftan, zirve öncesi yüklü miktarda soya fasulyesi ithal eder iken, ilaveten, Çin bankalarının İran’a yönelik ekonomik ambargo uygulamalarına katılım taleplerinin önünü hemen kesme stratejilerini uyguladığı değerlendiriliyor. Olası bir anlaşmazlık veya kuvvetli uyuşmazlık hal ve gelişmesinde, tüm dünya ekonomisini etkisi altına alacak yeni bir Ticaret Savaşları dönemine sürüklenme riski ortada duruyor. Üstelik, bu eksen ve kapsamda daha önce yaşanmış sıkıntılı süreçlerden hareketle, endişe verici bir Eko-Politik iklimin ağırlığından henüz kurtulma imkanı görülmüyor.

“Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM” sloganı ile toplanan BM Genel Kurulu sonrasında hangi somut sonuç ve kazançların elde edildiği henüz berraklık kazanmıyor. Ancak, seksen yılını geride bırakan yerleşik finansal mimari çerçevesinde dönüşüm ve güven tazeleme beklentilerinin hangi kapsam ve derinlikte karşılanabileceği soruları zihinleri işgal ediyor. İşte tam bu süreçte, sözü edilen yerleşik nizamın önemli kurumlarından birisi olan Dünya Ticaret Örgütü (WTO) tarafından 15 Eylül tarihinde yayınlanan ve adeta bir “manifesto” niteliği taşıyan kapsamlı çalışmaya dikkatleri çevirmek gerekiyor:

Öncü yapılanması olarak nitelendirilen ve 1948’de kurulan GATT (Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması) işlevini 1995 yılından bu yana üstlenen WTO (Dünya Ticaret Örgütü) Birleşmiş Milletler zirvesinin hemen öncesinde 2026 Dünya Ticaret Raporu’ nu paylaşıyor. 196 sayfalık bu........

© CNN Türk