Hafta başında Yükseköğretim Kurulu-YÖK önceki başkanlarından Prof. Dr. Y. Z. Özcan “Bir Kurumsal Yapının Çöküşü” başlığıyla YÖK’ün geldiği durumu anlatan kapsamlı bir yazı yazdı.

Üniversite toplumun beynidir. YÖK, üniversiteleri yönetmek üzere 12 Eylül 1980 Askeri Rejimi tarafından kuruldu. Böylece bilimsel gelişmenin en önemli ögesi olan üniversite özerkliği yok edildi. Özerkliğin sonucu olan bilimsel araştırma özgürlüğü de çok zedelendi; özgürlük olmaktan çıktı.

YÖK, daha kurulur kurulmaz 1402 sayılı Sıkıyönetim Yasası uygulamasıyla üniversitelerden onlarca bilim insanının ya da adayının uzaklaştırılmalarına aracılık etti. Bu uygulamalar karşısında Cumhuriyet’in yetiştirdiği uzak ara en büyük matematikçimiz Cahit Arf, o olağanüstü bilgeliğiyle, sıkça “YÖK yok edilmeli” diye vurgulardı.

O yıllarda Tüm Öğretim Üyeleri Derneği’nin Genel Kuruluna çağırdığımız ana muhalefet partisi Doğruyol’un Genel Başkanı S. Demirel yaptığı konuşmada şöyle diyordu: Bir ülkede apartman sakinleri yöneticilerini seçerken benim üniversitelerim rektörlerini seçemez, bu olmaz, Türkiye bu ayıbı kaldıramaz! Alkışlar!

Demirel Kasım 1991’de Başbakan oldu; bilim insanı ve ODTÜ eski rektörü Erdal İnönü de yardımcısı; kendilerine Dernek Yönetimi olarak “Özerk, Demokratik Üniversite” adıyla, kapsamlı bir çalışma sunduk. Sonuç şu oldu; yalnızca öğretim üyelerinin katılacağı rektör seçimleri yapılması, en çok oyu alan altı isim YÖK’e iletilmesi ve YÖK’ün bir sıralama yaparak bunlardan üçünün adını Cumhurbaşkanına sunması ve rektörü Cumhurbaşkanının ataması. AKP iktidarında bu yarım yamalak seçim uygulaması da tamamıyla kaldırıldı; adayları saptama ve sıralama işini tümüyle YÖK tekeline aldı.

Sonrasını 11 Aralık 2007 - 11 Aralık 2011 dönemi YÖK Başkanlığı yapan Prof. Dr. Y. Z.........

© Birgün