menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kapitalizm çöküyor (mu?)

46 0
18.10.2026

Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Ülkemizin suskunluğa mahkum edildiği şu günlerde, dünyanın dört bir yanında ilginç gelişmeler yaşanıyor. Gün geçmiyor ki medyada Fransa, İspanya, Belçika, Arnavutluk, İtalya, Sırbistan, Brezilya, Arjantin, Hindistan’da 68’in coşkusunu anımsatan gösterilere ilişkin haber ve videolarla karşılaşmayalım. Gösterilerde öğrencilerin, akademisyenlerin ve işçilerin kapitalist sisteme tepkisini izliyoruz. Eğittim, sağlık v.b. kamu hizmetlerindeki kısıtlamalar, emekçilerin sosyal haklarındaki gerilemeler bu gösterilerin temel gerekçelerini oluşturuyor. Bugün de Fransa’nın dört bir yanında ‘Sarı Yelekliler’in sokağa çıkması bekleniyor. Bakalım gösteriler geniş halk yığınlarını etkilemeyi başaracak, Macron rejimini sarsacak bir boyuta ulaşacak mı? Yoksa bazılarının iddia ettiği gibi aşırı sağın yükselişine yeni bir ivme mi kazandıracak?

Dünya halkları karşı karşıya kaldıkları sorunların temelinde kapitalist sistemin yattığını anlamışa benziyor. Özellikle yerel yönetimlerde sosyalist/sosyal demokrat partilerin başarıları öne çıkıyor. ABD’de önümüzdeki ay yapılacak kısmi seçimlerde ciddi bir darbe alması beklenen Trump vatan haini ilan etse de, New Yorklular toplumcu söylemleri ile seçimi kazanan belediye başkanı Zohran Mamdani’den memnun görünüyor. ABD’nin Seattle, Chicago, Boston, Los Angeles kentlerinde de ilerici demokrat başkanların varlığı, Amerikan halkının önemli bir kesiminin kapitalizmin masallarını artık kuşkuyla karşıladığını gösteriyor. Kapitalizmin bir başka kalesi Londra’da da tıpkı Mamdani gibi Solcu ve Müslüman bir belediye başkanı var. Sadiq Khan’ın başarısı orta sınıflardaki ‘sol’ korkusunu giderebilecek mi, göreceğiz… Avrupa’nın Paris, Lizbon, Viyana, Varşova, Zagreb, Barselona gibi önemli kentlerinin Sosyalist/Sosyal Demokrat Partiler ya da Sol-Yeşil koalisyonlarca yönetilmesi Avrupa’daki uyanışın bir göstergesi. Berlin’in de solcu bir başkan (üstelik Türkiye kökenli sosyalist bir kadın siyasetçi) tarafından yönetileceği günlerin eşiğindeyiz.

Avrupa’da merkezi hükümetler arasında da sol koalisyonların ağırlıkta olduğu ülkeler var. Birleşik Krallık’ta Starmer liderliğinde İşçi Partisi, İspanya’da Sanchez’in PSOE’si iktidarda. Merkez sağın iktidarda olduğu İsveç’te........

© Birgün