Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Geçen haftaki yazımda değindiğim Christopher Nolan’ın ‘Odyssey’i, herşeyden önce bir yolculuk filmi. İlk büyük edebiyatçı olarak kabul edilen Homeros’un yaklaşık 3000 yıl öncesine tarihlenen epik şiiri ‘Odysseia’ ülkesinden yirmi yıl uzak kalan bir kahramanın eve dönüş serüvenini anlatıyor. Bu sürenin ilk on yılı Truva savaşında, sekiz yılı hafızasını yitirerek bir adada yaşadığı dönemde, son iki yılı ise ülkesi İthaka’ya (bugünkü Yunanistan) dönüş yolculuğunda geçiyor. Tarihin kaydettiği bir olaydan (Truva savaşından) yola çıksa da, gerçek bir hikaye değil anlatılan; fantastik ögelerle bezeli kurmaca bir yapıttan söz ediyoruz.

Nolan’ın destanın temel ögelerini korurken, savaş karşıtı mesajını öne çıkardığından söz etmiştim yazımda. Savaşın hile ile kazanılmasını sağlayan kahramanı yüceltmek yerine, onun hataları ve zaafları ile yüzleşmesini ve pişmanlığını anlatıyor yönetmen. Destanda, altı çizilmese de verilmek istenen mesaj bundan farklı bir şey değil.  Homeros ‘Odysseia’da bu yolculuğu betimlerken, eve dönüş, aile, fedakarlık, sadakat, ihanet, misafirperverlik kavramlarını tartışmaya açıyor. Savaşı kazanmak adına sevdiği kadından yıllar boyu ayrı kalmayı göze alan Odisseus dönüş yolunda hatalarının kefaretini ödüyor ve bir anlamda aydınlanma yaşıyor.

TARİHİN BÜYÜK YOLCULUKLARI

Mitolojinin konu aldığı yolculuklara ilişkin, Sümerlerin Gılgameş destanı, Virgil’in Truvalı kahraman Aeneas’ın yolculuğunu anlattığı ‘Aeneid’,  Iason ve Argonotların ‘Altın Post’un peşinde Karadeniz’de yaptıkları yolculuğu konu alan pek çok örnek vermek mümkün. İskender’in uzak ülkeleri fethetmek adına yaptığı ve felaketle sonuçlanan serüveni kitaplara ve filmlere konu alan yolculuklar arasındadır. Dante’nin ‘İlahi Komedya’sı da bir rahibin cehenneme yaptığı yolculuğu anlatır. 15. yüzyılda Cervantes’in yazdığı ‘Don Kişot’ romanı edebiyatın başyapıtların biridir hiç kuşkusuz. İdealist Don Kişot’un kötülere karşı savaşını anlatan bu roman pek çok kez sahneye ve beyazperdeye uyarlandı. James Joyce’un  1922 yılında yazdığı ‘Ulyses’ romanı Homeros’tan........

© Birgün