Fosil yakıtların ağır faturası
Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.
Biz ne kadar farkında olmasak da soluduğumuz hava gaz, su buharı, toz ve kimyasal bileşiklerden oluşan bir karışımdır. Bu karışımın içinde kum, toz, polen, küf, metal gibi parçacıklar, partiküller bulunur. Her nefes alışımızda bunları da solumuş oluruz.
Soluduğumuz bu partiküllerin hepsi akciğerlerimize gitmez. Önce vücudun savunma mekanizması tarafından filtrelenir. Büyük parçacıklar yakalanıp dışarı atılır, küçükler ise akciğerlere iner.
Bu partiküllerden çapları 10 mikron, yani milimetrenin yüzde biri ve daha aşağı olanlar PM10, Partikül Madde 10 olarak, çapları 2.5 mikron, yani milimetrenin dört yüzde biri ve daha altında olanlar ise PM2.5, Partikül Madde 2.5 ya da İnce Partikül Madde olarak adlandırılır.
PM10 ile PM2.5 arasındaki fark sadece boyutla sınırlı değildir. PM2.5 hem havada daha uzun süre asılı kalabilir, hem PM10’a göre daha uzak mesafelere taşınabilir, hem de akciğerlerin çok daha derinlerine inebilir, kana karışabilir.
İnce Partikül Maddeler insanların sağlığını yaşam boyunca etkileyen toksik, zehirli kirleticilerdir. PM2.5’a hamilelik döneminde maruz kalma erken doğum ve düşük doğum ağırlığına neden olabilir. PM2.5 kirliliği astım gibi solunum yolu hastalıklarını kötüleştirebilir ve acil servis başvurularını artırabilir. Uzun vadede ise kalp damar ve solunum yolu hastalıkları, akciğer kanseri ve diyabet dahil olmak üzere kronik hastalıklara ve erken ölüme yol açabilir.
***
Temiz Hava Hakkı Platformu 2015 yılında sağlık, doğa koruma, çevre ve iklim alanlarında çalışan çeşitli meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarının bir araya gelmesiyle kurulmuştu. Platform 2016’dan bu yana........
