Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Geçen hafta yapılan Cumhuriyet’in 103. yılını kutlama törenleri, kitlesel katılım bakımından yine görkemli, ve fakat aynı nedenle de dramatikti. Dahası, tablo acıklıydı. Çünkü, toplumun şizoid bir yarılma yaşadığı ancak bu kadar açığa çıkabilirdi. Ruhu hastalanıyordu. Toplumun geniş bir kesiminin var sandığı ve kutladığı cumhuriyet gerçekte yoktu.

Önce kısa bir anımsatma; bilindiği gibi Ergenekon kumpaslarıyla birlikte toplumsal faylarda biriken gerilim, siyasal İslamcı iktidara yönelik tepki, kendisini ulusal bayram ve günlerde dışa vurmaya başladı. Özellikle cumhuriyet bayramları, rutin, ruhsuz ve yasak savma kabilinden yapılan sıradan devlet törenleri olmaktan çıktı. Kutlamalar geniş toplum kesimlerinin katıldığı alternatif etkinlikler nedeniyle, "sivil" ve halkçı bir karakter kazanmaya başladı.

Ulusal gün ve bayramlarda, özellikle akşam saatlerinde ve ülkenin geniş bir kesiminde kitleler alanlara, caddelere aktı. Bu etkinlikler Cumhuriyetin —başta laiklik olmak üzere— kazanımlarının savunulması üzerinden, nesnel olarak, iktidara karşı muhalefet eylemlerine dönüştü. Çünkü toplum, sezgisel olarak söz konusu kazanımların yitirildiğini, avuçlarından kayıp gittiğini hissediyordu.

DEVLET AKP’NİN CUMHURİYET HALKIN

Bu nedenle ülkede uzun süredir devletin resmi törenleri ile halkın kutlamaları birbirinden ayrışmaya başladı. Artık, devlet siyasal İslamcıların, cumhuriyet ise halkındı.

Bu yeni bir durumdur. Devletin, milletin gerçek değerlerine yabancılaştığı, ondan koptuğu ve halkla kavga ettiği iddialarıyla iktidara gelen, daha önemlisi "devlet ile milleti barıştıracağını" ileri süren İslamcıların tarihsel hipotezi çökmüştü. Cumhuriyetin toplumsal desteği ve tabanının, sanılanın aksine son derece büyük ve kararlı olduğu ortaya çıkmıştı. Cumhuriyet ve laikliğin bir orta sınıf fantazisi olduğu şeklindeki gerici tez de çökmüştü.

İslamcı iktidar kendisini geniş halk kesimleriyle, onların değerleri ve toplumsal/sınıfsal talep ve tepkileriyle savaş halinde bulmuştu. Zaten, biraz da bu nedenle olsa gerek, programını ve hedeflerini gizleyerek, hile yaparak, yalan ve aldatmacaya başvurarak, siyasal ikiyüzlülük ve takiye yoluyla ilerledi. İslamcı iktidarın bu siyaset tarzı, uzun süre cumhuriyet ile sorunu olmayan muhafazakâr (İslamcı değil) toplum kesimlerinde etkili oldu. Ancak, toplumun büyük kesimini ikna edemedi. Kavga ve korku yayıldı. Türkiye’de cumhuriyetçi muhalefet ise ne olduğunu tam olarak kavrayamadı.

YENİ BİR REJİM KURULAMADI

Bir yağma ve ganimet düzeni/ekonomisi kuran iktidar, geniş toplum kesimleriyle çatışmaya başlayınca kendi hedeflediği rejimin inşa sürecini hızlandırdı. Bir baskı ve zulüm yönetimi oluşturarak toplumsal muhalefeti bastırmaya yöneldi. Siyasal İslamcı iktidar Cumhuriyeti yıkmış, ancak kendi rejimini/düzenini kuramamıştı. Geri dönüş korkusu iliklerine işlemiş olmalıydı. Tedirginliğin nedeni buydu.

AKP, kendi rejimini iki nedenle tamamlayamadı; birincisi kitlelerin direnişidir. İkincisi ise; buna gücünün, görgüsünün, bilgisinin, müktesebatının ve kadro........

© Birgün