menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Palantir'in 'teknolojik cumhuriyet' manifestosu üzerine

45 0
22.04.2026

2003 yılında Peter Thiel tarafından kurulan, merkezi Silikon Vadisi’nde bulunan ve büyük veri analitiği ile gözetim teknolojileri üzerine uzmanlaşmış devasa bir teknoloji şirketi olan Palantir’in 22 maddeden oluşan siyasi-teknolojik program mahiyetindeki "Teknolojik Cumhuriyet" (The Technological Republic) başlıklı manifestosu, dünya çapında yoğun denilebilecek bir tepki ile karşılaştı.

İsmini J.R.R. Tolkien’in evrenindeki "her şeyi gören mistik taşlardan" (Palantiri) alan ve kuruluş aşamasında CIA’in yatırım kolu olan In-Q-Tel’den sermaye desteği alan şirket; günümüzde İsrail ordusundan (IDF) ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı’na (CIA) ve ABD Merkez Komutanlığı’na (CENTCOM) kadar pek çok devlet aygıtıyla gözetim, hedefleme ve veri işleme alanlarında stratejik ortaklıklar yürütmekte.

İsrail’in Filistin halkına dönük uyguladığı soykırıma verdiği destek vesilesiyle kamuoyunda zaten büyük bir tepki ve nefretle karşılaşan şirket, bu manifestosunda özetle; Silikon Vadisi mühendislik elitinin, kendisini var eden ABD devletine bir "gönül borcu" olduğunu ve ulusal savunmaya katılmanın "evrensel bir görev" olduğu savunan; 21. yüzyılda “demokratik” toplumların ayakta kalabilmesi için sadece "yumuşak gücün" (diplomasi ve retorik) yetmeyeceği, asıl gücün yazılım üzerine inşa edilmiş "sert güç" (askeri teknoloji ve A.I. silahları) olduğunu iddia eden; kamu hizmetlerinin bir işletme mantığıyla yönetilmesi gerektiğini, federal hükümetin hantallığının aşılması ve piyasanın başarısız olduğu alanlarda Elon Musk gibi figürlerin "büyük anlatılar" kurmasının desteklenmesi gerektiğini vurgulayan çokça tartışmalı tezlerini, atom çağının sona erdiği ve yapay zeka temelli yeni bir caydırıcılık döneminin başladığını öne sürerek ve Almanya ve Japonya gibi ülkelerin yeniden silahlandırılması........

© Birgün