İşçi sınıfı mücadeleleri içinde madencilerin, en başta da terini kömür tozuyla karanların özel bir yeri vardır. Nasıl olmasın? Orta Çağ’da peşine düşülen kömür, 18. ve 19. yüzyıl Sanayi Devrimi döneminde, Avrupa’dan ABD’ye yayılan kömür madenlerinde sömürünün en vahşisini yaşattı işçilere. 5-7 yaşındaki çocuklar bile farelerin zor dolaştığı dar tünellerde kömür taşıdılar.

Bıçak çok kez kemiğe dayandı. 1921’de ABD’nin en büyük işçi ayaklanmalarından birine imza atan kömür madencileriydi. Yaklaşık 10 bin madenci, şirketlere ve sendika karşıtı baskılara karşı, ilan edilen sıkıyönetime rağmen, direnişe geçtiler. Havadan bombardımana ve gaza maruz kaldılar.

Tarihçi James Green, “Şeytan Bu Tepelerde: Batı Virginia’nın Kömür Madencileri ve Özgürlük Mücadeleleri” adlı eserinde “O gün Spruce Fork Sırtı’nda olağanüstü bir şey yaşandı: Amerikan vatandaşları kendi topraklarında havadan bombardımana maruz kalıyordu” diye yazdı. Direniş bastırılsa da “Blair Dağı Savaşı” olarak tarihe geçti. Blair Dağı Muharebe alanı, bugün ABD’nin korunmaya değer tarihi yerlerin resmî listesinde yer alıyor.

ABD, 1930’lu yıllarda “savaş” olarak anılan önemli kömür madeni direnişlerine sahne oldu. Bastırılanı da başarıya ulaşanı da işçi haklarının yasalarla güvence altına alınmasına........

© Birgün