Yazı dizisinin dördüncüsünde amacım Türkiye’nin ihtiyacı olan ekonomik yeniden yapılanmanın temel taşlarını dünyadaki ekonomik gelişmeleri merkeze alarak nasıl kurgulayacağımızın yolunu bulmak. Keza dünya ekonomisi, doğal kaynaklara veya ucuz emeğe dayanan üretim modelinden hızla uzaklaştı. Teknoloji ve yenilik kapasitesine dayalı rekabetin merkezi olduğu bir evreye girdi. Geleneksel sanayi üretimi, evet hâlâ önemli ama ülkelerin kaderini artık sanayi politikalarının şekli belirlemiyor. Teknolojik üstünlüğü yakalayan önde. Özellikle yapay zekâ (YZ), ileri veri analitiği, yüksek katma değerli üretim ve yenilikçi teknoloji alanları bir tercih değil, ülkeler için stratejik zorunluluk.

London Consensus’ın yeni paradigmalarından en kritiği teknoloji, yenilik ve YZ odaklı yüksek katma değerli üretim kapasitesini devlet, özel sektör ve akademi arasında yeniden kurulacak bir dengeyle oluşturmak. Firmalar kadar devletlerin de stratejik planlarına YZ ve teknoloji kapasitesini merkeze koyması zorunlu. Neoliberal politikaların küçültmeyi hedeflediği devlet kapasitesi bu yeni dinamikler içinde yeniden başrole çıkıyor. Çünkü yüksek teknoloji üretimi, yalnız sermaye değil, insan kaynağı, eğitim-sağlık politikaları, AR-GE altyapısı, veri politikası, fiziksel yatırım, ortak standartlar, regülasyon ve uzun vadeli planlama gerektiriyor.

Devletin “sadece düzenleyici” sınırları aşması gerektiği farkındalığına sahip yöneticilerin elinde hedeflerle uyumlu destekler veren, yatırım yapan ve tabi koordinatör olarak devreye giren şekilde baştan aşağıya kurgulanması gerekiyor.

........

© Birgün