menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

AfD dersi: Öfke ve sandık

43 0
09.09.2026

Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Almanya birleşeli 36 yıl oldu. Siyasi sınır ortadan kalktı, altyapı büyük ölçüde yenilendi, Doğu ile Batı arasındaki gelir farkı önemli ölçüde kapandı. Buna rağmen Saksonya-Anhalt eyaletinde pazar günü yapılan seçim, ekonomik ve toplumsal birleşmenin tamamlanmadığını bir kez daha gösterdi. 2021'de ,8 alan aşırı sağcı AfD oyların D'üne yakınını alırken CDU 'in altına geriledi.

Bunun yalnızca göçmen karşıtlığıyla açıklanması çok eksik kalır.

Berlin Duvarı’nın yıkıldığı 1989’dan sonra Doğu Almanya büyük bir ekonomik yakınsama yaşadı. Ancak bu ülkenin batısı ile eşitlenme anlamına gelmedi. Batı'da ücretler hâlâ daha yüksek, ekonomik üretkenlik daha güçlü, büyük şirketlerin merkezleri ve yüksek ücretli işler daha yoğun. Gelirden daha önemlisi servet farkı. Batı Alman aileleri onlarca yıl konut, şirket, finansal varlık ve miras yoluyla servet biriktirdi. Doğu'daysa sosyalizmden kapitalizme geçişte böyle bir başlangıç sermayesi yoktu.

Birleşmenin ardından fabrikaların kapanması, şirket merkezlerinin Batı'ya taşınması ve genç nüfusun göçü bu farkı kuşaklar boyunca devam ettirdi. Dolayısıyla AfD’nin yükselişinde ev sahibi olabilmekten iyi eğitime erişmeye, aileden miras kalmasından işini kaybettiğinde dayanabileceği ekonomik desteğe kadar uzanan bir fırsat eşitsizliği söz konusu.

Saksonya-Anhalt bu dönüşümün en sert yaşandığı bölgelerden biri. Eski Doğu Almanya'nın önemli sanayi merkezlerinden olan eyalet, birleşmenin ardından linyit ve kimya sanayilerinde ağır istihdam kaybetti. Nüfus azaldı, yaşlandı ve ekonomik açıdan Almanya'nın alt sıralarında kaldı.

Göç meselesi de bu açıdan ilginç bir faktör........

© Birgün