menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Sınav merkezli eğitim ile kaybeden öğrenciler ve öğretmenler

24 0
22.10.2026

Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Öğrenciler üzerinde sınav baskısını kaldıracağız cümlelerini 24 yıldır düzenli aralıklarla duyduk. Bu cümlelerin devamında atılan her adımda, her sınav sistemi değişikliğinde öğrenciler daha da fazla sınav baskısı ile kuşatıldı.

Sınavlara sayılı günler kala Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Ortak Yazılı Sınav Sistemi’ni (OYSS) duyurdu. Artık beşinci sınıftan on birinci sınıfa tüm öğrenciler merkezi sınav sistemi baskısını yalnızca LGS ve YKS döneminde değil eğitim öğretim yılı içerİsinde her yıl sürekli yaşayacak.

Sınavların merkezileştirilmesi politik bir tercih. Rekabete, yarışa, elemeye dayalı merkezi sınav sistemi demek daha fazla özel okul, daha fazla kurs, etüt merkezi, daha fazla kaynak anlamına geliyor. Özetle merkezi sınav sistemi eğitimin piyasalaştırılmasının can simidi. Merkezi sınav sistemi aynı zamanda “aynı soruları soruyoruz” denilerek tüm öğrenciler eşit eğitim hakkına sahipmiş algısının yaygınlaştırılmasıdır. Yarattığı sonuç ise eğitimdeki eşitsizliğin daha da derinleşmesidir.

OYSS duyurusunda “farklı bölgelerde öğrenim gören öğrencilerin benzer özelliklere sahip ölçme araçlarıyla değerlendirileceği” vurgulanıyor. Özel okullardaki çocuklarla devlet okullarındaki çocuklar eşit eğitim olanaklarına sahip mi? Yoksul mahallelerde, kırsal kesimde yer alan okullardaki, birleştirilmiş sınıflardaki çocuklar sosyo-ekonomik düzeyi yüksek şehir merkezlerindeki mahallelerdeki okullarla eşit olanaklara sahip mi? Konteynerlarda eğitime devam eden onlarca sorunla baş başa bırakılan deprem bölgesindeki çocuklar diğer illerdeki çocuklarla eşit olanaklara sahip mi? Özel eğitim gereksinimi olan çocuklar eğitime erişebiliyor mu, eşit eğitim olanaklarına sahip mi?

Aynı açıklamada “okul türleri arasında ölçme ve değerlendirme şartlarının eşitlenmesi” ifadesi yer alıyor. Okul türlerinin kendisi, okulların sınavla öğrenci alan/adrese dayalı öğrenci alan okul diye ayrıştırılmasının tüm olumsuz sonuçları yaşanırken nasıl “eşit” bir sonucun ortaya çıkması beklenebilir? Eşit olduğu varsayılıyorsa Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) neden OYSS kapsamı dışında bırakılıyor? MESEM artışını başarı olarak ilan edenler neden bu “başarıyı” OYSS sonuçları ile taçlandırmak istemiyor?

Eşitsizliğin geldiği boyutu onlarca soruyla devam ettirmek mümkün. Eğitimde eşitsizlik devasa boyuta ulaşmışken çocuklar eğitimde eşit haklara sahipmiş gibi benzer........

© Birgün