Bazı teknik direktörler kupa kazanır. Bazıları takım kurar. Bazıları ise bir ülkenin futbol hafızasına, bir başka ülkenin kulüp kültürüne, bir üçüncü coğrafyanın oyuncu yetiştirme geleneğine dokunur. Mircea Lucescu üçüncü türdendi.

O, yalnızca maç kazanan bir hoca değildi. Gittiği yere bir oyun fikri, disiplin ve çoğu zaman da özgüven bırakan teknik adamlardandı. Bu yüzden onun hikâyesi, sıradan bir teknik direktör biyografisi gibi okunamaz. Daha çok, Avrupa futbol haritasının kenarlarında yazılmış ama merkez tarafından uzun süre tam anlamıyla yüksek sesle okunmamış büyük bir dipnot gibidir. Şimdi o dipnot kapandı, geriye ise çok uzun bir cümle kaldı: Mircea Lucescu, futbolun en büyük ustalarından biriydi.

FUTBOLCULUK YILLARI

29 Temmuz 1945’te Bükreş’te doğan Lucescu, futbolculuk yıllarında Dinamo Bükreş’te yetişti. Romanya milli takımında 64 kez forma giydi ve ülkesini 1970 Dünya Kupası’nda kaptan olarak temsil etti.

O turnuva, sadece Romanya için değil Lucescu için de önemli bir eşikti. Oyunla kurduğu bağın, taktik zekâsının ve liderliğinin ilk büyük vitriniydi. O daha oyuncuyken sahada yalnızca kanatta gidip gelen bir isim değildi. Oyunu okuyan, takımın nabzını tutan bir akıldı. Teknik direktör Mircea Lucescu’yu anlamak için futbolcu Lucescu’ya bakmak gerekir: Önde oynayan ama arkadaki resmi gören bir adamdı.

FORMA SORUNU VE ÇÖZÜMÜ

Onun oyunculuk kariyerinin simgesel anlarından biri de 1970 Dünya Kupası’nda Brezilya maçına giderken Romanya’nın forma sorununu kendi cebinden çözmesi olarak anlatılır. Bu küçük ayrıntı, Lucescu'nun karakterini tarif etmek için çok şey söyler. O, futbolda yalnızca görev tanımıyla yaşayan biri değildi. Gerektiğinde oyuncu, gerektiğinde kaptan, gerektiğinde organizatör olurdu. Saha onun için sadece çim değildi, düzen alanıydı. Düzen bozuluyorsa, o devreye girerdi.

ROMANYA'NIN KADERİNİ DEĞİŞTİRDİ

Teknik adamlık serüveni de bu yüzden klasik bir “eski futbolcu hocalığı” olmadı. Henüz oyunculuğunun son yıllarında Corvinul Hunedoara’da oyuncu-antrenör olarak çalıştı. Ardından Romanya Milli Takımı'nı devraldı ve ülkesini 1984 Avrupa Şampiyonası’na taşıdı. EURO 84 Romanya için tarihi bir eşikti.

Lucescu’nun ilk büyük başarısı kupadan çok daha derin bir şeydi: Bir ülkeye, “biz de olabiliriz” duygusunu vermek. Sonraki yıllarda pek çok oyuncunun ve hocanın üzerinde yükseleceği psikolojik zemini hazırladı. Hagi kuşağından çok önce, o kuşağın kapısını aralayan isim oldu.

Romanya’daki kulüp kariyerinde Dinamo Bükreş ve Rapid Bükreş ile kazandıkları, onun yalnızca milli takım hocası değil, aynı zamanda kulüp mimarı olduğunu da gösterdi. Özellikle genç oyuncu geliştirme, mevcut kadroyu daha akıllı kullanma ve sınırlı imkânla büyük rekabet yaratma becerisi, kariyeri boyunca tekrar tekrar görülecekti.

İTALYA DÖNÜMÜ VE YENİ BAŞLANGIÇLAR

Lucescu’nun futbola yaklaşımında bir inşaat ustalığı vardı. Pahalı mermer aramaktan çok, elindeki taşı doğru yere koymayı severdi. Bu yüzden onun takımları çoğu zaman “yıldızlar topluluğu” olmaktan çok, iyi kurulmuş mekanizmalar gibi görünürdü.

İtalya dönemi, kariyerinin en öğretici ama aynı zamanda en kırılgan evrelerinden biriydi. Pisa, Brescia, Reggiana ve Inter’de çalıştı. Avrupa futbolunun merkezine en doğrudan temas ettiği yer belki de burasıydı. Fakat özellikle Inter macerası kısa sürdü.

Onun İtalya’daki serüveni, Lucescu’nun kariyerindeki büyük paradoksun da erken habercisiydi. Yeterince iyi olduğu halde yeterince kabul görmemek. Avrupa'nın üst düzey liglerinde başarısız değildi ama ona uzun soluklu güven verilmedi. Oysa daha sonra başka coğrafyalarda göstereceği gibi, Lucescu’nun asıl gücü birkaç haftalık etki değil, birkaç........

© Birgün