Brezilya, Sırbistan ve bizim Cumhuriyet
Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.
Cumhuriyet, 100’lü yaşlarında ilerlemeye devam ediyor. Ataerkil kan bağına dayalı monarşik sistemin aksine, egemenliğin kaynağını hanedan soyunda değil eşit yurttaşların siyasal tercihlerinde arayan Cumhuriyet rejimi, Mustafa Kemal Atatürk liderliğinde 103 yıl önce bugün ilan edildi. Elbette eksiği gediği vardı; yıllar içinde de sivil ve askeri birçok darbeyle zayıflatılarak bugünlere geldi.
Klasik bir Cumhuriyet tarihi anlatısı yerine bu kez Güney Amerika ve Balkanlar’da gezinerek merceği kendimize çevirelim. Çünkü nihayetinde Cumhuriyet tartışması, bugünkü siyasal çelişkiler içinde bir yerlere oturmalı. Diğer türlüsü soyut bir Cumhuriyet nostaljisinden ibaret olur ve zaten Türkiye’nin reklamlarıyla meşhur sermaye sınıfından sıra kimseye gelmez.
Brezilya ve Sırbistan seçimleri, sağın yenilgisi açısından dünya genelinde sol-demokrat kamuoyuna umut oldu. Kuşkusuz Türkiye için de bu seçimlerden alınacak dersler var. Bununla birlikte her ülkenin kendine özgü koşulları olduğunu ve bir ülkede başarılı olan stratejinin başka bir ülkede aynı sonucu garanti etmediğini baştan not etmek gerek.
Sırbistan’daki erken genel seçimlerde zafer Öğrenci Listesi’nin oldu. Bu alışılageldik bir muhalefet tarzı değildi. İki yıl önce 16 yıl kişinin yaşamını yitirdiği Novi Sad tren istasyonundaki facianın ardından kitleselleşen öğrenci hareketi en temelde yolsuzluğa, çürümeye, ihmalkârlığa, liyakatsizliğe ve cezasızlığa karşı demokratik, şeffaf ve hesap verebilir bir siyaset talep etti.
Öğrenciler iki yıl boyunca kitlesel ve geniş çevreleri etkisi altına alan gösteriler düzenledi. Akademisyeninden çiftçisine, doktorundan sporcusuna, sanatçısından işçisine toplumun tüm kesimleri sürece dahil oldu.........
