Sosyal medyada tartıştığımız arkadaşlarımızı blokladıkça veya ters düştüğümüz kişilerle selamı kestikçe Thi Nguyen’in “epistemik balon” diye adlandırdığı bir balona hapsoluruz. Zamanla bu balon içeridekilerin birbirini karşılıklı onadığı bir yankı odasına dönüşür. Bu odada bizim gibi düşünen insanlarla sohbet etmenin adı da “epistemik tembellik”. Buna göre biz haklıyız ve karşı taraf haksız. Bundan öyle eminiz ki, karşı fikirleri savunan herkese hain, hırsız, cahil demeye hazırız. Ayrımı “bizim odadakiler cici, karşı odadakiler kaka” diye yaptığımız an, hem odamızdaki kötüleri aklamaya, hem de karşıda makul olma gayretinde olan kişileri ıskalamaya başlarız. Böylece toplumun yankı odalarına bölünmesinden medet umanların tam istediği türden bir kontrast doğar.  Tıp dilinde, kullanılmayan kasların zamanla güçten düşmesini adlandıran “atrofi” kavramı, sosyal iletişimde de var. Kendi yankı odamızda, kendimiz gibilerin onamalarıyla rehavet içinde yaşarken, karşıda olduğunu düşündüğümüz makul insanlarla konuşma yeteneğimiz körelir. Rakibi küçümserken tartışma yetimizi yitiririz. Hakaretle başladığımız her konuşma benzer tarzda bir karşılık bulur. Herkes birbirini gırtlaklarken, toplum yerinde sayar. Aşağıdakiler karşı yankı odalarında geçen bazı anlatım örnekleri. Konuk bir yazar olarak bizim tarafta üretilen bu tip “iç ses”lerden oluşan bir seçkiyi Yeni Şafak veya Akit’te de yazmak isterim, tabi basabilirlerse.

“Erdoğan ne yaptıysa eleştirdiniz. Yol yaptı “Ne gerek var?” dediniz. O yollar kentler arası ticareti ve ülke ekonomisini geliştirdi. Havaalanları yaptı, “para israfı” dediniz, o havaalanları nedeniyle turizmde dünya devi haline geldik ve hizmet sektörü büyüdü. “Bu adamlar şeriat getirecek” dediniz, Bağcılar’da şortla gezen kız AK Parti iktidarda mı olsa, muhalefette mi olsa daha rahat ederdi? Kimin yaşam tarzına karışıldı? 25 yıl öncesine nazaran yaşam tarzlarının hangisinde daha gerideyiz?

Türkiye’de tam demokrasi olsun da, Türkiye Norveç mi? Bizim komşularımız İsveç ve Danimarka mı? Norveç’te Türkiye’deki gibi iktidar yok da, Türkiye’deki gibi muhalefet var mı? “Seçimi kazanıp seni yok edeceğim” dersen, Erdoğan da “Buyur gel,” mi diyecek? Yapılan onca iyi işi görmezden gelirsen, AK Parti’nin “Her şeyi ben yaptım” demesine de itiraz edebilir........

© Birgün