"Geçmiş, zihnin hakimiyet alanının, kavrayış gücünün dışında bir yerde, hiç ihtimal vermediğimiz bir nesnenin (bu nesnenin bize yaşatacağı duygunun) içinde gizlidir. Bu nesneye ölmeden önce rastlayıp rastlamamamız ise, tesadüfe bağlıdır."

Marcel Proust, Swann’ların Tarafı, s.50, 2009, YKY

Mahpus yakını olmak diye bir varoluş hali var. Buralarda çok. Hızlıca düşünüyorum da farklı zaman ve mekânda tanıştığım insanların yarısından fazlası mahpus yakını. Ancak herkes bu varoluş halinin farklı veçhelerini yaşıyor.

Sanki herkesin mahpusla ilişkilenmesi kendine özgü gibi. Mahpus derken politik bir tutsaktan söz ediyorum bu arada. Bana bu yazıyı yazdıran “şey” her ne kadar politik olsa da bu yazıdaki içe yönelim doğrudan politik değil.

Fenomenolojik bir derdim var (iyimser bir ifade oldu ama olsun) ve bana bu yazıyı yazdıran durumu paranteze almak için fenomenolojinin kullandığı onca parantezden birini ödünç alıyorum. Daha açık kılmak gerekirse zamanda ve mekânda “başımıza gelen tutarsızlığın” politik karşılığını bu yazıda konuşmayacağım.

Mahpus yakını olma halinin bir “(g)örüntüsünü[1]” anlatmaya çalışırken, ister istemez hafızaya — yani geçmişin şimdiyle birlikte yeniden kurulduğu o alana — bakıyorum. Geçmişi olmuş bitmiş şeylerin sabit arşivi olarak kurgulamıyorum, geçmişin zamanın içinde tekrar tekrar kurulan bir alan olduğunu düşünüyorum. Yani anılarımız her bilinç halinde yeniden biçimleniyor. Bize bir “anı” yeniden kurgulatan, hafızayı konuşturan eşyaya bakışımızı, o eşyaya yöneldiğimiz, o zaman ve mekandaki bilincimiz belirliyor.

Eşyanın yarattığı tereddüt

Bu yazı “eşya” aracılığıyla mahpusla ilişkilenme hakkında. Mahpusu ne kadar “tanıdığınız” ya da ona “dışarıdayken” ne manada yakın olduğunuz mevzusu şu an için bir değişken değil. Yani bu yazı içerde “tanıdığınız” (mahpus “dışarı” çıktığında, bu “tanıma” haline bir öncelik ve sonralık durumu hâkim olacak ama konumuz bu da değil şu an) birinin olması ve onun, size, ona gönderdiğiniz eşyayı geri göndermesi ve eşyanın size düşündürdükleri hakkında. Yani bu yazı onunla ilişkilenmenizden alınan bir kesite dair sadece.

Bu ilişkilenmeyi sağlayan eşya, bizim bağlamımızda, dışarıdan içeriye gönderilen ve........

© Bianet