Bu yazıya 3 Eylül Perşembe günü yitirdiğimiz İsmet Yalçınkaya hocamı anarak başlamak istiyorum. İsmet hocam tüm baskılara rağmen eğitimcilerin hakları ve eğitim hakkı mücadelesinden vazgeçmedi. Herkes gibi ben de eğitimcilerin mücadelesine dair kendisinden çok şey öğrendim. Yattığı yer incinmesin.

Eğitim kritik önemdedir

Eğitim hakkı çok kritik bir insan hakkıdır.

Eğitim içerisinde yer alan öğrenci veya eğitimcilerin kendini gerçekleştirmesini mümkün kılan kurucu bir potansiyele sahip. Tersinden, eğitim hakkının ihlali eğitim sürecinde yer alanlar üzerinde derin ve kalıcı etkiler bırakacak yıkıcı bir potansiyele sahip. Bu bakımdan, tek tek bireyleri ve bir kuşağı, bölgeyi veya ülkeyi değil toplumu, kuşakları ve tüm dünyayı ilgilendiren bir can alıcı bir mesele.

Nelson Mandela “Eğitim dünyayı değiştirmek için kullanabileceğiniz en güçlü silahtır” sözünü kullanıyor.

Kilit mesele: Nitelikli ve kapsayıcı eğitim

Bu ölçekte etki gücüne sahip eğitim insan hakları ilkelerinin dolayısıyla da mücadelesinin de konusudur. İnsan hakları ilkelerinde sürekli vurgulanan bir konu hakkın etkili bir biçimde kullanılmasıdır.

Eğitim hakkı diğer uluslararası belgelerin yanı sıra, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi (26. Madde) ve Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (28. ve 29. Madde) güvence altına alınmıştır. Uluslararası sözleşmelere ek olarak, Anayasa da (42. Madde) eğitim hakkını düzenlemektedir.

Eğitim hakkının herkes bakımından etkili ve anlamlı bir biçimde kullanılması da esas talebimiz. Esasen, eğitimin niteliğini ve kapsayıcılığını sağlayan temel faktörlerin başında eğitimin ücretsiz, anadilinde, bilimsel ve laik olması geliyor.

Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 29. Maddesinin 1. paragrafı nitelikli eğitime dair bir çerçeve sunuyor. Bu maddede öne çıkan barış, insan hakları, doğa, kültürel kimlik vb. ilkeleri, boyutları dikkate alan eğitimin niteliği artar. Böylece, eğitimi alan çocuğun da yeteneklerini geliştirerek potansiyelini daha üst seviyede kullanabilmesine katkı sunar. Çocuğun gelişiminde nitelikli bir eğitimin rolü büyüktür.

Şüphesiz, nitelik hem eğitim alanlar hem de eğitimi sunanlar bakımından yaşamsal önemdedir. Bu noktada, eğitimcilerin nitelikli eğitim sunmasını etkileyen hususların başında çalışma koşulları ve ücret konusu gelmektedir. Görevi ne olursa olsun eğitimcilerin çalışma koşullarının ve ücretlerinin insan onuruna yakışır olması da önemli bir kriterdir.

Tabi ki, eğitimcilerin çalışma koşulları ve ücretleri ile eğitim politikaları, uygulamalarına ilişkin demokratik haklarını kullanabileceği özgür bir ortam da eğitimin niteliğine doğrudan etki........

© Bianet