Kim zorla cezaevine girer?

İnsan hakları, hukuk ve adalet!

2 Ekim 2023’te Çiğdem Mater sözlerine şöyle devam etmişti:

“Söz ettiğimiz şey hayatlarımız. İnsan hayatları. Şaka değil. Gülecek bir şey yok.”

İnsan hayatında bir cezanın infazı; ikinci kez cezalandırma değildir.

Cezası çok ağır bile olsa, infaz; insan onurunu korumalıdır.

“Hükümlü veya tutuklunun bir infaz kurumundan diğer bir infaz kurumuna götürülmesi nakil; hükümlü veya tutuklunun duruşma, savcılık soruşturması, hastalık veya sınav gibi nedenlerle geçici olarak infaz kurumu dışına çıkarılması ve görev bitiminde infaz kurumuna teslim edilmesi ise sevk olarak tanımlanmaktadır. Görüldüğü üzere nakil sürekli bir ayrılmayı ifade ederken sevk ise kısa süreli ve geçici bir ayrılmayı ifade etmektedir.”[1]

Mahpusların nakli hususu 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un (CGTHİK) 53-58 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan 05.06.2015 tarihli ve 31.07.2023 tarihinde değişiklik yapılan 167 sayılı Genelge uygulanmaktadır.

İnfaz Kanunu hükümlerine göre; hükümlüler, kendi istekleri veya toplu sevk, disiplin, asayiş ve güvenlik, hastalık, eğitim, öğretim, suç ve yargılama yeri nedenleriyle başka bir kuruma nakledilebilirler (Madde 53). Mahpusun kendi isteği ile nakil mümkündür.

Bir mahpusun ailesinden çok uzak bir hapishanede olması, bu nedenle anne, baba, eş, kardeş, çocukları gibi yakın akrabaları ile görüşememesi, sağlık sorunları gibi nedenlerle nakil isteme hakkı vardır.

Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahip olduğuna göre (Anayasa Madde 20) mahpusun tutulacağı hapishane konusunda yetki kullanılırken temel insan hakları gözetilmelidir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) 8. maddesine göre “Herkesin özel ve aile hayatına, konutuna ve haberleşmesine saygı gösterilmelidir.”

İnfaz rejimini, sadece suç faillerini toplumdan tecrit etmeye dönük bir uygulama değildir. Devlet; mahpusların yaşantılarına devam etmesini sağlayacak asgari koşulları sağlamakla yükümlüdür.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Vintman v. Ukrayna (Başvuru No: 28403/05) kararında; alınan cezaların sonucu hapsedilen mahpusların ailelerinden uzak olmalarının, ailesinin ziyaretlerini zorlaştıran ya da imkânsız hale........

© Bianet