WAPE 19. Forumu Londra’da Greenwich Üniversitesi’nde 5-7 Ağustos tarihleri arasında yapıldı. WAPE Çinliler tarafından yönetilen bir ekonomi örgütüdür. WAPE’in bu yılki konferansının teması Adam Smith’in ‘Ulusların Zenginliğinin Doğası ve Nedenleri Üzerine Bir Araştırma’ adlı kitabının yayınlanışın 250. Yılı nedeniyle Adam Smith’in politik ekonomiye katkısıydı. Smith bu çalışmayla politik ekonominin (şimdilerde ana akım) öncülüğünü yapmıştı.

Kongre’nin açılışında WAPE’in Başkanı Çin Sosyal Bilimler Akademisi’nden Prof. Cheng Enfu ‘Adam Smith’in serbest piyasa ekonomisi ve “bırakınız yapsınlar”ın gurusu olduğu söylenirse de O’nun sadece serbest piyasayı savunmadığını ve fakat bunun yanısıra modern ekonomilerin gelişiminde işin sosyal bölüşümünün, ahlaki kuralların ve devletin rolünü kapsayan bir çerçevede açıkladığını’ belirtti.

Yine Kongre’nin açılışında çağrılı ana konuşmacı olan Prof. Dr. Doğan Göçmen, Smith’in ‘Ulusların Zenginliği’ adlı yapıtında ortaya koyduğu ticari toplumu daha önceki ‘Ahlaki Duygular Kuramı’ adlı yapıtında ahlaki bir eleştirisini yaptığının altını çizerek, Smith’in görüşünün sadece “pazarın görünmeyen eli kuralının yönetmesi’ biçiminde düşünülmesinin yanlış olabileceğini belirtti.

KONGRE’DEKİ OTURUMLAR

Kongre’de birçok paralel oturum yapıldı. Kongre’de bugünkü ana akım ekonomistlerin nitelediği ve savunduğu üzere Smith’in ‘serbest piyasanın kullanımın dünyayı daha zengin, daha özgür ve daha mutlu hale getireceği’ biçiminde bir fetişizme saplanmış olmadığı gündeme getirildi, Smith, emeğin zenginliğin yaratımında temel kaynak olduğunu vurgulamış olsa da çelişkili biçimde emeğin üretim faktörlerinden (sermeye, toprak gibi) biri olduğunu söylemiştir. Toprağın payı kira, sermayenin payı kâr, emeğin payı ücret olarak belirtilmiştir. Ana akım ekonomide Smith’in üretimin faktörleri kuramı başat olurken, O’nun emek değer kuramı çöpe atılmıştır.

Karl Marks’ın Artı Değer Kuramı adlı çalışmasında Smith’in kapitalist üretim biçiminin bir geçiş karakteri taşıdığını göz ardı ederek, sonsuza dek sürecek doğal bir düzen ütopyası olarak gördüğünü eleştirisini anımsayalım!

Kongre’de Adam Smith ana tema olmakla birlikte, Dünya’nın her tarafından 150’yi aşkın katılımcı paralel oturumlarda birçok diğer konuyu ele alan 100’ü aşkın bildiri sundular ve tartıştılar. Bu konuların arasında ‘bilginin doğasından emperyalizme, yapay zekadan teknolojik inovasyona, değer kuramına ve kuşkusuz Çin’e’ dek birçok başlık yer aldı.

Gazetemizin yazarlarından Michael Roberts, emperyalist sömürü altında yoksul ülkelerin asla zengin Küresel Kuzey ile aralarındaki........

© Aydınlık