7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi’nde NATO’nun dönüşümü (NATO 3.0!) gündemde. Acaba ekonomik-politik-askerî hegemonik hakimiyeti çöküşte olan ABD, NATO’dan askeri yeteneklerini ve birliklerini çekerek Avrupa daha fazla liderlik pozisyonu mu alacak? ABD Hint-Pasifik NATO’suna yönelerek, Avustralya-Japonya hattını inşa edip, Çin’in Kuşak ve Yolu’nu mu düğümlemeye çalışıyor. Bu bağlamda Türkiye’nin daha merkezi bir rol (Hazar-Akdeniz hattında) almak istemesi ve/veya verilmesi ne karşılığında ve nasıl gerçekleşecek? GE’in ürettiği motorların KAAN adlı savaş uçağımızda kullanılmak üzere bize satılması, F-110 jet motorları, parasını verdiğimiz F-35 savaş uçaklarının teslimi vs. hediye paketi ne için?

Truman Doktrini ve Marshall yardımları ile ekonomik ve siyasal stratejisini oluşturan ABD, NATO’nun kuruluşu ile askeri strateji desteğini sağladı. NATO Antlaşması’nın ikinci maddesinde belirtilen iktisadî işbirliği, NATO İktisat Komisyonu aracılığıyla yürütülür. Güvenlik politikasıyla ilişkili iktisadî konular (savunma bütçeleri vb.) yılda bir kez toplanan iktisat kolokyumunda ve seminerlerde tartışılır, işbirliği yapılır. NATO El Kitabı’nın iktisadi boyut başlıklı bölümünde, NATO’nun hem siyasal, hem askerî hem de iktisadî işbirliğini birlikte yönlendirmek gereğinin altı çizilmektedir.

1952’de girdiğimiz NATO ile 1980 yılında 12 Eylül Darbesi sonrasında imzalanan “Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması” ise 12 askeri üssün NATO adına ABD tarafından 5 yıllık kullanılmasına karar verildi. Bu anlaşma, ABD’nin talebi doğrultusunda halen yürürlüktedir.

GÜVENLİK KAVRAMI VE DEĞERİ

Bugün güvenlikte tehdit kavramı yerini riske bırakmaktadır. Beri yandan ortamın belirsizliği arttığından ‘kim, ne amaçla, ne kadar güçle, ne zaman, nerede ve ne yapabilir?’ sorularının hepsine tam yanıt bulmak güçleşmiştir. Güvenlikte asli değer yaklaşımını savunan kimilerine göre (örneğin, Thomas Hobbes) güvenlik diğer değerlerden daha üstündür.........

© Aydınlık