Dünya Ekonomik Forumu’nun yayınladığı ‘Küresel Riskler Raporu 2026’ da eşitsizlik önümüzdeki on yıl içinde en bağlantılı küresel risk olarak tanımlanmıştı. Şimdi de önümüzde ‘Dünya Eşitsizlik Raporu 2026’ var. Raporu çeşitli kamusal ve kâr amaçlı olmayan örgütlerce finanse edilen bir kuruluş olan ‘Dünya Eşitsizlik Laboratuvarı (WIL) ’ adlı bir kuruluş yayınlıyor.

EŞİTSİZLİK KAVRAMI

Eşitsizlik kavramına dar anlamda örneğin sadece ekonomik bağlamda bakılabildiği gibi çok boyutlu (ekonomik, çevresel, sosyal vb.) olarak da bakılabilir. Ekonomik eşitsizlik ise bir şemsiye terim olup, genelde üç alt bileşenle ölçülmektedir: a) Gelir eşitsizliği veya gelir dağılımı (insanlara ödenen toplam paranın onlar arasında nasıl dağıtıldığı), b) servet eşitsizliği veya servet dağılımı (insanların sahip olduğu toplam servetin sahipleri arasında nasıl dağıtıldığı) ve c) tüketim eşitsizliği (insanların harcadığı toplam paranın harcama yapanlar arasında nasıl dağıtıldığı). Bunların her biri iki veya daha çok ulus arasında, tek bir ulusun kendi içinde veya alt nüfus kesimleri örnekse sınıflar arasında ve içinde ölçülebilir.

Gelir eşitsizliği ölçümleri için ‘Gini katsayısı’ yaygın olarak kullanılan bir katsayıdır. Diğer bir ölçüm türü ise eşitsizliği hesaba katan istatistiksel bir bileşik endeks olan ‘Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi’dir.

Aslında ekonomik eşitsizliği toplumsal eşitsizlik ve çevresel (ekolojik desek daha doğru) eşitsizlik ile birlikte bütünleşik ele almak daha doğru olacaktır. Böyle bakıldığında eşitsizliği sonuç eşitsizliği ve fırsat eşitsizliği olarak ele almak daha olanaklı hale gelecektir. Belki tam da bu noktada George Orwell’in ‘Hayvan Çiftliği’ adlı yapıtında vurguladığı üzere ‘tüm hayvanlar eşittir ama domuzlar biraz daha eşittir.’ Eşdeyişle kapitalist emperyalistlerin o yüzde 1’i daha eşit oldukları için ezilen uluslar ve de halklar eşitsizliğe batıyorlar!

G20 Küresel Eşitsizlik Bağımsız Uzmanlar Olağanüstü Komitesi üyesi Jayati Ghosh şunları söylemiş raporda:

‘Düşük gelirli ülkelerde emek ve doğadan elde edilen kaynakların, yüksek gelirli ekonomilerdeki insanların ve ülkeler genelindeki varsıl seçkinlerin gönencini ve........

© Aydınlık