Yıllarca süren yıkıcı savaşın ardından Suriye’deki mücadele artık yalnızca cephelerde ve silahlarla yürütülmüyor. Bugün asıl soru, yeni Suriye’nin ekonomik mimarisini kimin inşa edeceği, devletin stratejik sektörlerini kimin yöneteceği ve yeniden imar sürecinin ülkeyi bağımsız bir ekonomik yapıya mı taşıyacağı, yoksa savaş yıllarında oluşan güç ağlarını daha da kurumsallaştıracak bir zemine mi dönüşeceğidir.

Savaştan çıkan ülkelerde yeniden imar yalnızca yıkılan binaların yeniden yapılması anlamına gelmez. Aynı zamanda siyasi nüfuzun, ekonomik gücün ve servetin yeniden dağıtıldığı kritik bir dönemi ifade eder. Havaalanlarını, limanları, enerji sektörünü, bankacılık sistemini ve büyük altyapı yatırımlarını kontrol edenler, sadece ekonomik değil, uzun yıllar boyunca siyasi karar alma süreçleri üzerinde de önemli etki kazanırlar. Bu nedenle Suriye’nin yeniden imarı, yalnızca ekonomik bir mesele değil; ülkenin gelecekteki egemenlik yapısını belirleyecek stratejik bir süreç olarak görülmektedir.

KARDEŞLER DÜZENİ 

Bu tartışmaların odağında, son yıllarda Katar başta olmak üzere Körfez bölgesinde önemli yatırımlara imza atan Suriyeli iş insanları Mutez, Ramız ve Muhammed el-Khayyat kardeşler ile perde arkasında ülkenin gerçek yöneticileri konumunda olan şeyhler bulunuyor.

Enerji, bankacılık, havaalanları ve altyapı yatırımları gibi stratejik alanlarda adlarının yeniden gündeme gelmesi, kamuoyunda hem ekonomik hem de siyasi tartışmaları beraberinde getirdi. Esad döneminde, Esad kardeşler, Maluf kardeşler, Hamşo kardeşler tekelci holdingleri vardı. Şara döneminde, Şara kardeşler, El-Khayyat (Diken-Terzi) kardeşler, El-Hasan Holding Grup kardeşler ve eski ama eskimeyen Hamşo kardeşler ve Yüksek Fetva Konseyi’nden sorumlu Şeyh kardeşlerin Suriye ekonomisi üzerinde tekelci hegemonyası var. 

YATIRIM AĞI

El-Khayyat kardeşlerin Trump ailesiyle somut ticari ortaklıkları var. Suriye kökenli, Katar vatandaşlığına geçmiş milyarder kardeşler, 2011’de birlikte UCC/Power International Holding’i kurdu. İnşaat, enerji, tarım, gayrimenkul, turizm, sağlık ve telekomünikasyon alanlarında çok büyük bir şirketler grubuna sahipler. UCC Holding, Katar merkezli, dev altyapı, inşaat, enerji ve imtiyaz projeleri yürüten uluslararası büyük bir grup şirketidir. Genellikle Katar’ın en büyük özel şirketler topluluğundan biri olan Power International Holding (PIH) bünyesinde faaliyet gösterir. Elektrik üretimi, enerji santralleri ve petrol/doğalgaz sahası yatırımları, uluslararası ölçekte büyük binalar, altyapı ve yol yapım işleri ile Türkiye ve İsrail dahil........

© Aydınlık