Suriye Savunma Bakanlığına bağlı “Savunma Sanayileri Holding Şirketi”nin eylül ayının başında mühendis, teknisyen ve çeşitli uzmanları işe almak için kullandığı formda, normal mesleki soruların yanında şu soruların yer aldığı iddia edildi: “Hangi camiye mensupsun/devam ediyorsun? Düzenli olarak hangi âlim ve dinî hocaların sohbetlerine katılıyorsun? Kaç cüz Kur’an ezberledin? Varsa tezkiyeni/ referansını belirt...” Formun gerçekten Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanıp hazırlanmadığı ilk aşamada kesinleşmiş değildi.

Ancak konu hem Suriye dâhilinde büyük bir infial yaratınca hem de uluslararası bir boyut kazanınca Bakanlıktan “konunun araştırıldığını ve sorumlular hakkında kanuni işlemlerin yapılacağı” açıklaması geldi. Bakanlığa göre formun daha sonra değiştirildiği ve dinî soruların kaldırıldığı iddia edildi. Ancak bunun neden yapıldığı, yeni formun neden kamuoyu ile paylaşılmadığına ilişkin Savunma Bakanlığından bir açıklama gelmedi.

‘KİMİN CEMAATİNDENSİN?’

Burada mesele yalnızca “iş başvurusunda saçma sapan dinî soru sorulmuş” değil. Daha da önemlisi: “Seni hangi dinî şahsiyet referans gösterebilir?” sorusuyla birlikte düşündüğümüzde bu artık basit bir dindarlık ölçümü olmaktan çıkıp sadakat/ağ/aidiyet taraması görüntüsü veriyor. Zira devlet kadrosuna mühendis veya teknisyen alınırken bunun mesleki yeterlilikten bağımsız bir eleme kriterine dönüşmesi, doğal olarak “Kimin cemaatindensin?” sorusuna yaklaşır.

BAAS iktidarında “devlete ve rejime sadakat” esastı. Zaman içinde Esad’a sadakat BAAS rejimine sadakatin önüne geçti. Suriye’de devletin başına zembille indirilen yeni rejimde, dinî kimlik, cemaat, şeyh, silahlı grup ve yerel ağ gibi bir patronaj sistemi kuruldu. Dinî aidiyetin devletin teknik/askerî insan kaynakları sistemine sokulması, Suriye’nin bugünkü koşullarında son derece tehlikeli bir sinyal. Çünkü bir mühendisin, hangi camiye gittiği, hangi şeyhi........

© Aydınlık