Batı demokrasilerinde hinlik ve cingözlük bitmez. Bizde de hinoğlu hinlik ve cingözlüğün alası bitmez. Batı, yüz sene önce sömürge ve işgaline hukuki bir kılıf buldu ve adına “manda” sistemi dedi. Manda tesmiyesini ‘to mandate’ fiilinden devşirdik. Resmi yetki veya görev vermek anlamına gelir. “Manda girdi bostona”, Türk halk kültüründe ve özellikle meşhur Kastamonu/Tosya türküsünde “Manda Yuva Yapmış Söğüt Dalına” ile bağdaştırılan, büyük bir karmaşayı, altüst oluşu veya hak edilmeyen, usulsüz bir müdahaleyi ifade eden bir sözdür.

Peki bu yetkiyi kendilerine kim verdi? Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra savaşı kazanan emperyalist devletlerin kurduğu Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam) ve San Remo Sözleşmesi’ne istinaden verildi. Resmi yetki ve görevi Türkçeye “manda” olarak tercüme etmişiz. Gerçek manasına kavuşmuş. Mecazi anlamı, düzenin bozulması ve istiladır. Bir yere, o yere hiç ait olmayan, kaba, yıkıcı veya yetkisiz bir gücün girip oradaki düzeni darmadağın etmesini tanımlamak için kullanılır.

İkinci Dünya Savaşı’nı kazananlar ve onların seçtikleri, Birleşmiş Milletler’i kurdu. İki ana devlet (ABD ve Rusya) ve olurları ile kabul edilen üç devlet (İngiltere, Fransa ve Çin) ana omurgayı oluşturan, yaptırım gücü olan ve veto hakkına sahip Güvenlik Konseyi’ni teşkil ettiler. Geri kalan tüm devletlerin oluşturduğu Genel Kurul konuşan, hakkı olan ama alacağı olmayan organ konumunda. Trump başarılarından, yaptıklarından, olmasaydı dünyanın ne kadar kötü olacağından bahseder. Netanyahu elinde bombayla kürsüden kendisini eleştirenleri tehdit eder. Hatırlat! Zira hatırlatmakta mümin için fayda vardır diyoruz. “Tekelcilik bütün kötülüklerin sebebidir!”, bilimsel bir yasa ve güçlü bir ahlâkî/iktisadî tezdir. Kur’an’da çok önemli bir ekonomik ilke var: “…Servet, içinizden yalnız zenginler arasında dolaşan bir devlet olmasın.” (Haşr 59:7)

TEKELCİLİĞİN GÜÇ AĞI

Sanayi, bankacılık, teknoloji, veri, medya, sanat, gıda, devlet, uluslararası sermaye birbirine bağlandığında ortaya yalnızca şirket değil, güç ağı çıkar. Herkes kuşu (BM) seyrederken bakın ne oldu; David Ellison, 43 yaşında, Oracle’ın kurucu ortağı Larry Ellison’ın oğlu ve şu anda Paramount Skydance’ın CEO’su. Kendisi yaklaşık 110 milyar dolar karşılığında Warner Bros. Discovery’yi (WBD) satın alarak Paramount,........

© Aydınlık