Her medeniyet, kendisini bir yerlerden başlatmak zorundadır. Hayat tarzını ve süresini de bu başladığı değerler sisteminin üzerine kurar. Eğer hem becerikli yöneticilerin elinde ise hem de dünya şartları ona bir şans tanımışsa, medeniyetler bir süre devam eder ve balayı dönemini yaşar. Ama kaçınılmaz olarak da balayından sonraki problemlerle yaratıcı şekilde uğraşma imkânı bulamaz, “Son Kullanma Tarihi ya da Son Tüketim Tarihini” tamamlar, tarih sayfalarına gömülür ve ortadan kaybolur. Bu durumu Antik Mısır’a, Sümerlere, Babillilere, Hititlere, Antik Yunanlılara, Perslere, eski Türklere, Çinlilere ve Hintlilere bakarak, diğer tüm medeniyet ve imparatorluklarla beraber kolaylıkla anlayabiliriz. Bu listeye, Afrika ve Amerika kıtalarındaki medeniyetler ve imparatorluklar da dâhildir elbette.

Bu tür bir medeniyet tarihi yaklaşımını en erken ortaya koyan Tunuslu İslam düşünürü İbn Haldun, daha 14. yüzyılda tüm ayrıntıları ile bu gerçeği en açık şekilde ifade etmişti. Hatta ince hesaplar yaparak, her imparatorluğun ve onun yarattığı medeniyetin, 135 sene kadar sürdükten sonra çökmeye başlayıp ortadan kaybolacağını bile iddia etmişti. Aslında bu rakam, bazı istisnalar olsa da tarihteki imparatorlukların birçoğunun yaşam süresine denk düşmektedir.

Gelelim ABD’nin başını çektiği Batı’nın günümüzde içinde bulunduğu medeniyet krizine ve çözüm olarak bulup kullanmaya çalıştığı yöntemlere.

ARIZALI ATİNA DEMOKRASİSİ

Batı, sömürgeciliğe başladığı ve hegemonyasını oluşturduğu 16. yüzyıldan başlayarak, Antik Yunan kültürünü kendi yarattığı medeniyetin temeli olarak ele almıştı. Bunu, Avrupa’yı yaratan Roma İmparatorluğu’nun ve onun medeniyetinin de 1000 seneye yakın bir süre Yunan kültürünün devamı niteliğinde olmasına bağladılar. Aslında Roma bölündükten sonra ortaya çıkan, daha doğrusu Roma İmparatorluğu olarak devam eden Bizans, kendisini her konuda doğrudan Yunanlılara bağlamıştı.

Modern dönemde bile, Batı okullarındaki tarih kitapları medeniyet tarihini hep Yunan ile başlatır. Hemen her konuda mutlaka Platon, Sokrates, Aristo, Herakleitos gibi isimleri, Batı medeniyetinin babaları olarak gösterir. Sadece son 50-60 senede, biraz da olsa İslam düşünürlerinin kadrini ve kıymetini bilir gibi yapmaktadırlar. Buna rağmen, İslam bilim adamlarının her zaman ve her konuda, o........

© Aydınlık