Evet, kutup olmanın ana şartı ekonomik güç ve ekonomik çekim merkezi. Ekonomik güç yanında olmazsa olmaz askeri güç. Çünkü kutup içinde istikrar ve barış ancak askeri güç olursa korunabilir.

Barış sadece içerde değil, dışarıya karşı güvenlik açısından da önemli.

Bu açıdan baktığımızda dünyada 2 kutup değil, karşımızda ayrı kutuplar olarak şekillenme potansiyeli olan 3 baş görüyoruz.

Bu başlardan biri, başını Çin ve Rusya’nın çektiği ve bu ikiliyi takip eden ülkelerdir. Diğer baş ABD olarak şekillenmekte, üçüncü kutup ise Atlantik sistemi içinde parçalanma sonucu başta Almanya, Fransa belki İngiltere’nin çektiği Avrupa Birliği ülkeleri.

İlk iki kutup silahlı, ekonomik güç olarak neredeyse kendi kendine yeterli iken Avrupa kendi ekonomisini geliştirebilecek alt yapıya sahiptir. Ayrıca her üç potansiyel kutbun da ayrı para birimleri var diyebiliriz. ABD doları, Çin Yuanı, belki milli paraların kullanımı ve Avrupa’nın avrosu.

Avrupa ise yıllardan bu yana NATO şemsiyesi altında, tam anlamı ile ABD’den bağımsız bir savunma yeteneğine sahip olamamanın sorunları ile karşı karşıyadır.

Trump’ın iktidarı ile Avrupa’ya karşı oluşan savunma harcamalarının artırılması baskısı, aynı zamanda Avrupa’nın bağımsız bir savunma sanayi ve örgütü oluşması süreci 2025 yılından bu yana Avrupa’da en çok tartışılan konular arasında yer almaktadır. Avrupa ülkeleri aralarında aldıkları karar ile 2030 yılına kadar 1 trilyon avro tutarında bütçeyi savunma sanayi oluşturulması amacı ile harcama iradesi oluşturmuşlardır.

Oluşacak 3 hakim kutup yanında; Batı Asya’da oluşacak bir ekonomik birlik. Bu birliğin içinde Türkiye, İran, Pakistan, Suudi Arabistan, Irak ve Suriye olabilir.

Afrika ülkeleri oluşturacakları ortak para birimi ile ilk düzlemde ekonomik bir Afrika Birleşik Cumhuriyeti oluşturabilir.

Güney Amerika ülkelerinde; Brezilya ve Arjantin’in başını çektiği ekonomik örgüt MERCOSUR ile siyasi birlik anlamında UNASUR diğer üç ana kutup etrafında oluşan diğer kutup benzeri oluşum geliştirebilirler.

Dışarıda kalıyor gibi görünen Hindistan, Endonezya gibi potansiyel dev ekonomiler bu kutuplardan bir kısmına yanaşarak yada bağımsız hareket etme tercihini kullanabilirler.

Elbette burada yazdıklarım şimdilik ufukta beliren ya da belirme olasılığı olan gelişmeler. Bugün hala ABD-İran çatışması çözülmüş değil.

Türkiye’de Vatan Partisi ve en son MHP’nin de zorunlu dediği Türkiye, Rusya, Çin ve İran ittifakı gelişmesi var.

Önümüzdeki yıllar yeni dünyanın şekillenme yılları olacak.

© Aydınlık