Komünizm müzede
Saat 12’ye yaklaşmış, gece yarısına az kalmış. İç avlular, arka bahçe, kemerli salonlar, uzun koridorlar insan dolu. Çoğu kocaman tahta masalara oturmuş, yer bulamayan ayakta. Ellerde bira bardakları. Sigara dumanı, uğultu. Konuşuyorlar, gülüyorlar. Herkes neşeli, kafayı çoktan bulmuşlar. Fakat bağırıp çağıran yok. Bira insana yorgunluk veriyor, onu suskunlaştırıyor, barışçıl yapıyor. Kremecova Sokak, 11 numaradaki birahane, Wenzel Alanı’na yakın. Prag’a dört kez gelmiştim. Her gelişimde de uğramıştım oraya.
Önce Na Bojisti Caddesi’ndeki U Kalicha’ya gitmiştim. Fakat insanlar kuyruk olmuştu, Aslan Asker Şvayk’ın birahanesinin kapısında... Yazar Jaroslav Haşek buranın devamlı müşterilerindendi. Dostu yazar Egon Ewin Kirsch’le U Kalicha’da çekerlerdi kafayı. Ünlü tiyatro oyununda köpek satıcısı Şvayk (bizde Genco Erkal oynamıştı), Avusturya ordusunda savaşmak üzere askere alındığında, yakın dostu Voditska’ ya, ‘’Savaştan sonra saat altıda burada buluşmak üzere’’ diye veda eder U Kalicha’da! Dört Varşova Paktı üyesi ülkenin ordularını peşine takan Ruslar 1968’in 21 Ağustosunda Prag’a girmiş, tanklarını az ötedeki Wenzel Alanı’nda insanların üzerine sürmüştü. Çekoslovakya’nın zamanla güç kazanacağından, insanlarının özgürleşeceğinden korkmuşlardı. Artık nefes alamayacaklarını kavrayan 200 bine yakın insan, kısa sürede bir yolunu bulup ülke dışına kaçmıştı. Yazarlar, akademisyenler, düşünürler, sporcular...
ÖZGÜRLÜĞE BİRAZ OLSUN İZİN YOKTU
Bundan sonrasını Prag’lı eski bir tanışa anlattırayım: “Ruslar, bireyin........
