Merhaba, bugün sizi Martin Scorsese’nin yönettiği İyi Dostlar (Goodfellas) filmiyle, suç dünyasının parıltılı görünen ama derinlerinde karanlık bir boşluk barındıran atmosferine doğru bir yolculuğa çıkaracağım. 1990 yapımı bu film, mafya hikâyelerini romantikleştiren klasik anlatılardan farklı bir yerde durur. Scorsese, suç dünyasını bir kahramanlık hikâyesi olarak değil, insanın hırslarının ve zaaflarının sürüklediği bir hayatın portresi olarak ele alır.

Film, gerçek bir hikâyeden uyarlanmıştır ve Henry Hill adlı karakterin gözünden ilerler. Henry, çocukluğundan itibaren mafya dünyasına hayranlık duyan bir gençtir. Mahallesinde gördüğü mafya üyeleri ona güç, saygınlık ve hızlı para vaat eden bir hayatın kapısını aralar. Bu dünyanın dışarıdan bakıldığında cazip görünen tarafı, Henry’nin genç yaşta bu hayata dahil olmasına neden olur. Onun için mafya, yalnızca suç işleyen insanların oluşturduğu bir yapı değil; aynı zamanda ait olma hissi veren bir topluluktur.

Scorsese’nin anlatımı oldukça canlı ve enerjiktir. Film boyunca kamera hareketleri, hızlı kurgu ve karakterlerin iç sesleri hikâyeyi güçlü bir ritimle ilerletir. Yönetmen, izleyiciyi suç dünyasının içine çekerken aynı zamanda bu hayatın yavaş yavaş nasıl çürüdüğünü de gösterir. Başlangıçta eğlenceli ve heyecanlı görünen yaşam tarzı, zamanla paranoya, ihanet ve şiddetle dolu bir kabusa dönüşür.

Ray Liotta’nın canlandırdığı Henry Hill karakteri, seyircinin bu dünyaya açılan penceresi gibidir. Onun yükselişi, suç dünyasının çekici taraflarını gösterirken; düşüşü ise bu dünyanın kaçınılmaz sonunu anlatır. Robert De Niro’nun Jimmy Conway performansı soğukkanlı ve hesapçı bir karakter sunarken, Joe Pesci’nin canlandırdığı Tommy DeVito karakteri filmin en unutulmaz figürlerinden biri hâline gelir. Pesci’nin ani öfke patlamaları ve dengesiz davranışları, filmin gerilim tonunu sürekli diri tutar.

İyi Dostlar (Goodfellas), mafya filmleri içinde özel bir yere sahiptir. Çünkü film, suç dünyasını romantize etmek yerine onun içindeki çürümeyi açıkça gösterir. Para ve güç kazanmak kolay görünse de bu hayatın sonunda yalnızlık ve korku vardır. Scorsese, karakterlerin yaşam tarzını eleştirmeden anlatır; ancak hikâyenin ilerleyişi, bu dünyanın sürdürülebilir olmadığını açıkça ortaya koyar.

Film, 1991 Oscar Ödülleri’nde En İyi Film dahil birçok dalda aday gösterilmiş, Joe Pesci’ye En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar’ını kazandırmıştır. Ancak film, yıllar içinde yalnızca ödülleriyle değil; sinema diline getirdiği yeniliklerle de büyük bir etki yaratmıştır. Özellikle kamera kullanımı ve anlatım ritmi, sonraki birçok filme ilham vermiştir.

Goodfellas, suç dünyasının cazibesi ile gerçek yüzü arasındaki farkı çarpıcı bir biçimde ortaya koyan bir film. İnsanların güç ve para uğruna nasıl değişebileceğini anlatırken, aynı zamanda bu değişimin kaçınılmaz bedelini de gözler önüne serer. Scorsese’nin bu güçlü anlatısı, mafya filmlerinin neden bu kadar ilgi gördüğünü ve aynı zamanda neden trajik bir hikâyeye dönüştüğünü anlamamıza yardımcı olur.

Bugünlük bu kadar, hoşçakalın.

© Anayurt