11 Eylül olayları, Amerika’nın kendi güvenliğini koruma şemsiyesinin altında, Ortadoğu başta olmak üzere 3. dünya ülkeleri iç karışıklıkların içine çekilmeye çalışılmış, 20 yıl sürecek Afganistan, Irak, Suriye, Libya, Cezayir, Tunus ve Mısır, bölgenin kaosa sürüklenmesine zemin hazırlamıştır.

2008 Küresel Krizi, piyasalar kendi kendini düzenler inancı bitti, devletler tekrar sahneye çıktı. Çin’in yükselişi, 2010’dan sonra dünyanın 2. ekonomisi oldu. Tek kutupluluk bitti, “ABD-Çin rekabeti” başladı. Popülizm ve sosyal medya, 2016, Brexit, Trump, dünya çapında “elitlere güvensizlik” bilgisi yerine dezenformasyon zemini oluştu. Ardından COVID-19, 2020 yılında küreselleşmeyi durdurdu. Ülkeler sınırlarını kapattı, tedarik zincirleri koptu, devlet her şeyi çözer algısı geri geldi.

Ukrayna-Rusya Savaşı, 2022 Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki büyük kara savaşı, sınırlar dokunulmazdır kuralı yıkıldı. Avrupa ve dünyada enerji-gıda krizi boy gösterdi. Gazze-İsrail, Kızıldeniz gerilimi 2023-2025, Ortadoğu’nun yeniden ısınmasına ve belirsizlik sürecini doğurmuştur.

Bölge artık yalnızca ABD-İsrail-İran rekabeti üzerinden okunabilecek bir yapı olmaktan çıkıyor. Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır, Katar ve Pakistan gibi aktörler daha bağımsız bir güvenlik mimarisi kurmaya........

© Analiz